"ಮೂರ್ತಿ"ಪೂಜೆ

ನಾನು ಹೋದರೆ ಹೋದೇನು......ಎಂದ ಕನಕ ದಾಸರು.

2010-11-24T15:46:00.004+05:30

ಕನಕ ದಾಸರು(೧೫೦೯-೧೬೦೯) ಕರ್ನಾಟಕದ ಹರಿದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿಪುಂಗವರೆಂದೇ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ ದಾಸವೇಣ್ಯರು. ಕುರುಬ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಸೈನಿಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕನಕದಾಸರು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಭಕ್ತಿ ಪಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹಲವಾರು ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಭಜನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ದಾಸ ಶೇಷ್ಠರೆಂದೆ ಹೆಸರಾದವರು. ಇಂದು (ನವೆಂಬರ ೨೪ರಂದು) ಅವರ ಜಯಂತೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬನ್ನಿ ತನ್ನಿಮಿತ್ಯ ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ನಮಿಸೋಣ.

ಕನಕದಾಸರ ಮೊದಲನೆಯ ಹೆಸರು ತಿಮ್ಮಪ್ಪನಾಯಕ. ಹುಟ್ಟೂರು ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾಡ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮ. ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಹೆಸರು, ಬೀರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಬಚ್ಚಮ್ಮ. ತಮ್ಮ ಊರಿನ ಹತ್ತಿರದ ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ಆದಿಕೇಶವನನ್ನು ಆರಾಧ್ಯದವವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿದ ಕನಕದಾಸರು ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಊರೂರು ಅಲೆಯುತ್ತಾ ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರಾಜರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸರಾಯರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಕನಕದಾಸರು ಅವರನ್ನು ಗುರುವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ವೇದ ಉಪನಿಶತ್ತು, ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ನಾಡಿನ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಸಂಚರಿಸುತ್ತ ತಾವು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ಉಗಾಭೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂಡಿಗೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಆ ಮೂಲಕ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗ್ರತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರು. ಜಾತಿಯ ಮೇಲುಕೀಳು ಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವರೊಂದಿಗೆ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸಿದ ಕನಕದಾಸರು ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮಹತ್ತರವಾದ ಕಾಣಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ಕಾಗಿನೆಲೆಯ ಆದಿಕೇಶವನಂತೆ ಉಡುಪಿಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೂ ಕನಕದಾಸರಿಗೂ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧ. ಒಮ್ಮೆ ಕನಕದಾಸರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಉಡುಪಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಕರ್ಮಠ ಪೂಜಾರಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಒಳಗೆ ಬಿಡಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಆಗ ಕನಕದಾಸರು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ಹಾಡಲಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಹಿಂದೆ ತಿರುಗಿ ಗೊಡೆಯ ಕಿಂಡಿ ಮೂಲಕ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದನಂತೆ. ಆ ಕಿಂಡಿ ಇಂದಿಗೂ ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ ಎಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿಜವಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ದಂತಕಥೆ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಭಕ್ತಿ, ಕವಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿಯ ಸಾಧನೆಗೆ ಜಾತಿ ಎಂದೂ ತೊಡಕಾವದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವದಕ್ಕೆ ಕನಕದಾಸರ ಜೀವನ ಒಂದು ಜ್ವಲಂತ ಉದಾಹರಣೆ.
’ನಾನು ಹೋದರೆ ಹೊದೇನು’ ಎನ್ನುವದು ಕನಕದಾಸರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಕ್ತಿ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಒಂದು ಪಂಡಿತರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಾಗ ಹಾಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕರ್ಮಠ ಪಂಡಿತರೆಲ್ಲ ಕನಕದಾಸರಿಗೆ ಬಹಳ ಗರ್ವವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಕನಕದಾಸರು ಆ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ ’ಯಾರು ನಾನು, ನನ್ನಿಂದ ಎನ್ನುವ ಅಹಂ ಅನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾರೊ ಅವರು ಮಾತ್ರ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಲ್ಲರು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಬೆರಗು ಗೊಳಿಸಿದರು.
ಕನಕದಾಸರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಭಕ್ತಸಾರ, ನಳಚರಿತೆ, ರಾಮಧಾನ್ಯಚರಿತೆ ಮತ್ತು ಮೋಹನ ತರಂಗಿನಿ ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು. ಇವಲ್ಲದೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಡಬಲ್ಲಂತಹ ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರಾ ನಲವತ್ತು ಕೀರ್ತನೆ, ಉಗಾಭೋಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಕನಕರ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂರ್ತಿ ಶೃಂಗೇರಿಯ ಚಪ್ಪರದ ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ:

ಕನಕದಾಸರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತೆ ’ಬಾಗಿಲನು ತೆರೆದು’ -ಡಾ ರಾಜ್ ಅಭಿನಯದ ಭಕ್ತಕನಕದಾಸ ಚಿತ್ರದಿಂದ ವಿಡಿಯೊ ನಿಮಗಾಗಿ.

'ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮ'ದ ಸಿ ವಿ ರಾಮನ್

2010-11-07T01:00:00.008+05:30

ಇಂದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ನೋಬಲ್ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ತಂದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಸಿ ವಿ ರಾಮನ್ ಅವರ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನ. ಅದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಫೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ ಬನ್ನಿ.......

'ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಒಂದು ಪಾರದರ್ಶಕ ವಸ್ತುವಿನ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುವಾಗ ಕಿರಣದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ತನ್ನ ಚಲನೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಮಣಿದ ಕಿರಣಗಳ ತರಂಗಾಂತರ ಕೂಡ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಮನ್ ಅವರಿಗೆ ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು.
ಸಿ ವಿ ರಾಮನ್ ಅವರು ತಿರುವನೈಕಾವಲ್ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೮೬೬ ನವೆಂಬರ್ ೭ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಐಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಿ ಅಮ್ಮ. ರಾಮನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಾದ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿಯೂ, ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆಗಿನ ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಪಡೆದರು. ೧೯೦೭ ರಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಶ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಮ್. ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದ ರಾಮನ್ ಕೆಲಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ವಿತ್ತ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಲೆಖ್ಖ ಪರಿಶೋಧಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಆನಂತರ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿಯ ತಮ್ಮ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫ಼ೆಸರ್ ಆಗಿ ನಿಯುಕ್ತರಾದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆಸಕ್ತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅದರ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದರ ಫಲ ಶೃತಿಯೇ ’ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮ’. ೨೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೯೨೮ರಂದು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ರಾಮನ್ ಅವರು ಜಗಜ್ಜಾಹೀರು ಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮನ್ ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಕೆ. ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯೂ ಗಣನೀಯವಾದುದು.
೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ರಾಮನ್ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇರಿ ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ರಾಮನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಹಗಲಿರುಳು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೆ ಕನವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮನ್ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ರಾಮನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ದ್ವನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಪರಿಮಿತ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ರಾಮನ್ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳಾದ ತಬಲಾ ಮತ್ತು ಮೃದಂಗಗಳು ಹೊರಡಿಸುವ ದ್ವನಿಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ರಾಮನ್ ಅವರ ಈ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ೧೯೩೦ ರ ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲದೇ, ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ ನೈಟ್‌ಹುಡ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಪದಕವನ್ನು ಈಗ ರಾಮನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಅವರು ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೮ನ್ನು ಭಾರತದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ದಿನ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ರಾಮನ್ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ ೨೭, ೧೯೭೦ರಂದು ತೀರಿಕೊಂಡರು.

ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪನವರು

2010-11-01T01:01:00.001+05:30

ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪನವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಕನ್ನಡದ ನಂದಾದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಅದು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಕನ್ನಡದ ಆದಿಪುರುಷ. ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ ಸೀಮಾಪುರುಷ.

ಕನ್ನಡದ ಹಬ್ಬವಾದ ಇಂದು ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪನವರ ಹುಟ್ಟು ಹಬ್ಬವೂ ಕೂಡ. ಬನ್ನಿ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ತಲೆಬಾಗೋಣ..

ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪನವರು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ೧೮೩೩ ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಬಸಲಿಂಗಪ್ಪ ಮತ್ತು ತಿಪ್ಪಮ್ಮ. ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದ ಮಠದ ಅಯ್ಯನವರ ಹತ್ತಿರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು ಆಮೇಲೆ ತಮಗೆ ೧೩ ವರ್ಷವಾದಾಗ ಜ್ಞಾನದ ಹಸಿವನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪುಣೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿವರನ್ನು ಬೇಡಿ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಶಿಷ್ಯವೇತನದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಎಜುಕೇಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.

೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ೨೦ ಹೋಳಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲೂ ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದ ಧಾರವಾಡ, ಬೆಳಗಾವಿ, ವಿಜಾಪೂರ ಮತ್ತು ಕಾರವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪೇಶ್ವೆ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕಗ್ಗತ್ತಲೆ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಕೋರ್ಟ್ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿಯ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಈ ಭಾಗದ ಜನತೆಯ ನುಡಿ ಕನ್ನಡ ಎಂಬುದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸರಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪನವರು ಇಲ್ಲಿಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ರಸೆಲ್ ಅವರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಸಿ ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವಶ್ಯವಿರುವ ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ತಾವೆ ರಚಿಸಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಸುಗಮವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿದ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಕರ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಅರಿತು ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜನ್ನು ೧೮೫೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೇಧಾವಿಗಳು,ಕರ್ತೃತ್ವಶಾಲಿಗಳೂ ಆದ ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪನವರು ಈ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು, ಹಾದಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟರು.

ಅಂದಿನಿಂದ ಇವತ್ತಿನವರೆಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲೇಜು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತೀ ಹಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಲು ’ಮಠ’ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ೧-೫-೧೮೬೫ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಇದು ಬಹುಶಃ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೇ ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡ ಕನ್ನಡದ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ. ಇದು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತ ಬಂದು ’ಜೀವನ ಶಿಕ್ಷಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಕರ ಈ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜೇ ಮುಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾ ಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹರಿಕಾರರೆನಿಸಿದ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪನವರು ೧೮೮೧ ಜನೆವರಿ ೪ ರಂದು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

'ನಾಡಗೀತೆಯ' ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣರಾಯರು

2010-10-04T01:01:00.004+05:30

ಇಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೪ , ನಮಗೆ ಮೊದಲ ನಾಡಗೀತೆ ಕೊಟ್ಟ ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣರಾಯರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ. ಗದುಗಿನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರುತಿ ನಮಿಸಿ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ ಬನ್ನಿ.

ನಾರಾಯಣರಾಯರು ಜನಿಸಿದ್ದು ೧೮೮೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೪ ರಂದು .. ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಮತ್ತು ಬಹಿಣಕ್ಕ. ಬಾಲ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಗದಗ, ಗೋಕಾಕ ಹಾಗು ಧಾರವಾಡಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ೧೯೦೨ ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಪುಣೆಯ ಫರ್ಗ್ಯೂಸನ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸೇರಿದರು. ೧೯೦೭ ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಧಾರವಾಡದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾದರು. ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಮುಂಬೈಗೆ ತೆರಳಿ,ಕಾನೂನು ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ನಾರಾಯಣರಾಯರು ಮೂಲತಃ ನಾಟಕಕಾರರು. ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಗಾಗಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ,ಪೌರಾಣಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಇವರ ಅನೇಕ ಕವನಗಳು ಅಂದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ ಜೈ ಕರ್ನಾಟಕ ವೃತ್ತ , ಪ್ರಭಾತ , ಧನಂಜಯ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.

ನಾರಾಯಣರಾಯರು ತಮ್ಮ ನಾಟಕಗಳಿಗಾಗಿ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ರಾಯರ "ಉದಯವಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಚೆಲುವ ಕನ್ನಡ ನಾಡು " ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಗತಗೀತೆಯಾಗಿ ಹಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗಿನ್ನೂ ಬಾಲಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಗಂಗೂಬಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ಅಂದು ಹಾಡಿದ್ದರು.

ಹಲವಾರು ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರೀಯರಾಗಿದ್ದ ರಾಯರು, ಗದುಗಿನ ವಿದ್ಯಾದಾನ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಕವಿಯ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ಅವರ ಆ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕವನವನ್ನು ಗುನುಗೋಣ ಬನ್ನಿ:

* ಈ ವಿಡಿಯೋ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ, ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಕ್ಷಮೆ ಇರಲಿ..

ಅಭಿಜಾತ ಅಭಿಯಂತ: ಸರ್ ಎಮ್.ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ

2010-09-15T14:56:00.003+05:30

ಇಂದು "ಇಂಜನೀಯರ್ ದಿನ", ಅದೇ ನಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಇಂಜನೀಯರ್-ದಿವಾನರು-ಮಹಾಮುತ್ಸದ್ಧಿ ಸರ್ ಎಮ್.ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ೧೫೦ ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ. ಈ ಸುದಿನದಂದು ಕೃಷ್ಣರಾಜೆಂದ್ರ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ನಮಿಸೋಣ ಬನ್ನಿ.

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಈ ಮೂರ್ತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದದ್ದು ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ.

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೫, ೧೮೬೦ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೪೦ ಮೈಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮುದ್ದೇನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ತಾಯಿ ವೆಂಕಾಚಮ್ಮ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ತಂದೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರು; ಧರ್ಮ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದರಲ್ಲದೆ ಆಯುರ್ವೇದ ತಜ್ಞರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ೧೮೮೧ ರಲ್ಲಿ ಮದರಾಸು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬಿಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ನಂತರ ಪುಣೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

ಇಂಜನೀಯರ್ರಾಗಿ :

ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಅವರು ಮುಂಬೈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಇದರ ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ನೀರಾವರಿ ಕಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿ ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಉತ್ತಮವಾದ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.

ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಫ್ಲಡ್ ಗೇಟ್ ವಿನ್ಯಾಸವೊಂದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದರು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೦೩ ರಲ್ಲಿ ಈ ಫ್ಲಡ್ ಗೇಟ್ ಗಳು ಪುಣೆಯ ಖಡಕ್ವಾಸ್ಲಾ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು. ಇಲ್ಲಿ ಅವು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನಂತರ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ನ ಟಿಗ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಉಪಯೋಗಿತವಾದವು. ಈ ಗೇಟ್ ಗಳ ಉದ್ದೇಶ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡದೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ನೀರನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡುವುದೇ ಆಗಿತ್ತು. ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದಾಗ ಅದು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟು.

ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವಾಹಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವರು ಅಳವಡಿಸಿದ ಪ್ರವಾಹ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು.

ಕನ್ನಡನಾಡಿಗೆ ಸರ್ ಎಮ್.ವಿ ಯವರ ಕೊಡುಗೆ:

ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಇಂಜನೀಯರು ಆಗಿ, ನಂತರ ದಿವಾನರಾಗಿ, ಅದರ ನಂತರ ಹಲವಾರು ಲಾಭ-ರಹಿತ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಸೇವೆಗೈದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಕೆಲ ಮುಖ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳು:

ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರದ ನಿರ್ಮಾಣ.
ಭದ್ರಾವತಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಚೇರಮನ್ನರಾಗಿ ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ.
ಮೈಸೂರು ಸಾಬೂನು ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಮೈಸೂರು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಮೈಸೂರು ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ.

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ವೃತ್ತಿಪರತೆಗಳು ದಂತೆಕತೆಗಳಾಗಿ ಹೋಗಿವೆ. ಅಂತಹ ಮಹಾತ್ಮನ ಹಲವು ಮೂರ್ತಿಗಳು ನಾಡಿನ ಹಲವೆಡೆ ಇವೆ:

ಧಾರವಾಡದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ಼್ ಇಂಜನೀಯರ್ಸ್ ಆವರಣದ ಎದುರುಗಡೆ ಇರುವ ಮೂರ್ತಿ:

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರ್ತಿ:

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರ್ತಿ:

ಮಾದರಿ ಗುರು ಎಮ್. ವಿ. ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ.

2010-09-09T02:00:00.004+05:30

ಮೊನ್ನೆಯೇ ಶಿಕ್ಷಕರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ಖುಷಿ ಹಾಗೆ ಇರುವಾಗಲೇ ಇವತ್ತು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗುರುವಿನ ಜನ್ಮದಿನ ಬಂದಿದೆ. ಹೌದು ಇಂದು (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೯) ಮಾದರಿ ಶಿಕ್ಷಕ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಎಮ್. ವಿ. ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರ ಜನ್ಮದಿನ. ಬನ್ನಿ ತನ್ನಿಮಿತ್ತ ಎನ್‌ಆರ್ ಕಾಲನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ.

ಎಮ್. ವಿ. ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರು ೧೯೧೦ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೯ ರಂದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಮ್ ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರು ಕೆಲ ಕಾಲ ಅದೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ- ಕನ್ನಡ ಶಬ್ದಕೋಶದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋದಕ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಸೇರಿ ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರಕಾರಿ ಕಲಾ ವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿಎಮ್‌ಶ್ರಿ, ಟಿಎಸ್ ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯ, ಎ ಆರ್ ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮುಂತಾದ ಘಟಾನುಘಟಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಅದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅಚ್ಚಿಮೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

ರಾಘವ ಎಂಬ ಅಂಕಿತದಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದು ನೂರು ಕೃತಿಗಳು ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳಂತೆಯೆ ಅವರ ಸಂಶೋದನಾತ್ಮಕ ಕೃತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದಂತೆ ಅವರ ಕೃತಿ ವಿಷಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಸಂಶೊಧನ ಲೇಖನಗಳು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಚಲನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ಇದಲ್ಲದೇ ಅವರು ಹಲವು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.

ತಮ್ಮ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಮೆಚ್ಚಿನ ಗುರು ಬಿಎಮ್‌ಶ್ರೀ ಯವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಎಮ್‌ಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಅದರ ಏಳ್ಗೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರ ಸ್ವಗೃಹದಲ್ಲಿಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಿಎಮ್‌ಶ್ರೀ ಪ್ತತಿಷ್ಠಾನ ಈಗ ೩೦ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದು, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.

ಒಳ್ಳೆಯ ವೀಣಾವಾದಕರು ಮತ್ತು ವರ್ಣಕಲಾವಿದರೂ ಆಗಿದ್ದ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರು ಮಾರ್ಚ್ ೧೨ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು.

ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮರದ ಮುಂಬೆಳಗು: ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ

2010-08-15T01:01:00.001+05:30

ಪ್ರಥಮ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗ್ರಾಮವೆಂದು ಇಂದಿನ ಪಂಡಿತರು ಕರೆಯುವ ೧೮೫೭ರ ದಂಗೆಗೆ ಕಾಲು ಶತಮಾನ ಮೊದಲೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಯುದ್ಧದ ಕಿಡಿಹೊತ್ತಿಸಿದವಳು, ನಮಗೆಲ್ಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೇವತೆಯೇ ಆಗಿ ಹೋಗಿರುವ ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ. ಅಗಸ್ಟ್ ೧೫ರ ಈ ದಿನ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅವಳ ಮೂರ್ತಿಗೆ ನಮಿಸಿ ಕೃತಾರ್ಥರಾಗೋಣ ಬನ್ನಿ.

ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧೭೭೮ರಲ್ಲಿ. ಬೆಳಗಾವಿಯಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೬ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಕತಿ ಅವಳ ಹುಟ್ಟೂರು. ತಂದೆ ಕಾಕತಿಯ ದೇಸಾಯಿ ಧೂಳಪ್ಪಗೌಡರು. ಚನ್ನಮ್ಮ ಎಳೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೆ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಹಾಗು ಬಿಲ್ಲುವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ಕಿತ್ತೂರಿನ ದೇಸಾಯಿ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನ ದೊರೆಗೆ ಎರಡನೆ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅಂದಿನ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರೀಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಕಿತ್ತೂರಿನಂತಹ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅಂದು ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮದ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಪೇಶವಾಯಿ, ಹೈದರಾಬಾದಿನ ನಿಜಾಮಶಾಹಿ ಹಾಗು ಮೈಸೂರಿನ ಹೈದರ್ ಅಲಿಯರ ನಡುವೆ ತಮ್ಮ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಈ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಹತ್ತು ಹಲವು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇಷ್ಟರ ನಡುವೆ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಈ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಣಸಂಕಟ ತಂದೊಡ್ಡಿತ್ತು.

ಕಿತ್ತೂರಿನ ದೇಸಾಯಿ ಮಲ್ಲಸರ್ಜನು ಕೊನೆಯುಸಿರನ್ನೆಳೆದಾಗ, ಅವನ ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿಯ ಮಗ ಶಿವಲಿಂಗ ರುದ್ರಸರ್ಜನು ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಅಲ್ಪಾಯುವಾಗಿದ್ದ ಶಿವಲಿಂಗರುದ್ರಸರ್ಜನು ೧೧ ಸಪ್ಟಂಬರ ೧೮೨೪ರಂದು ವಾರಸದಾರರಿಲ್ಲದೆ ತೀರಿಕೊಂಡನು. ಮರಣದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗರುದ್ರಸರ್ಜ ಮಾಸ್ತಮರಡಿ ಗೌಡರ ಪುತ್ರ ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪನನ್ನು ದತ್ತಕ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಈ ದತ್ತಕವನ್ನು ಧಾರವಾಡದ ಕಲೆಕ್ಟರ ಥ್ಯಾಕರೆ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ೧೩ ಸಪ್ಟಂಬರ ೧೮೨೪ ರಂದು ಥ್ಯಾಕರೆ ಸ್ವತಃ ಕಿತ್ತೂರಿಗೆ ಬಂದು ಕಂಪನಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮುಂದಿನ ಆದೇಶ ಬರುವವರೆಗೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮಲ್ಲಪ್ಪಶೆಟ್ಟಿ ಹಾಗು ಹಾವೇರಿ ವೆಂಕಟರಾವ ಇವರನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾನದ ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ನೇಮಕ ಮಾಡಿ, ಕಿತ್ತೂರಿನ ಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ಬೀಗಮುದ್ರೆ ಹಾಕಿದ.

ಈ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಎದೆಗುಂದದೆ ರಾಜನಿಷ್ಠರಾದ ಬೆಂಬಲಿಗರ ನೆರವಿನಿಂದ ತನ್ನ ದತ್ತಕ ಮೊಮ್ಮಗನಿಗೆ ಪಟ್ಟಗಟ್ಟಿದಳು.ಕಿತ್ತೂರಿನ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಥ್ಯಾಕರೆಗೆ, ಮನ್ರೋನಿಗೆ ಹಾಗು ಚಾಪ್ಲಿನ್ನನಿಗೂ ಸಹ ಸಂಧಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಳು. ಅದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಿತ್ತೂರಿನ ಒಡೆತನವನ್ನೇ ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಮುಂದಾಲೋಚನೆಯಿಂದ ನೆರೆಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸಹಾಯ ಕೋರಿ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ಸಹ ಮಾಡಿದಳು. ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ ೧೮೨೪ರಂದು ಥ್ಯಾಕರೆ ಕಿತ್ತೂರಿಗೆ ಬಂದನು. ಮೂರನೆಯ ದಿನ ಅಂದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ ೨೩ರಂದು ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ತೋಪು ಹಾರಿಸಲು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಕೊಟ್ಟ. ಥಟ್ಟನೆ ತೆಗೆದ ಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಕಿತ್ತೂರು ವೀರರು ಸರದಾರ ಗುರುಸಿದ್ದಪ್ಪನವರ ಮುಂದಾಳ್ತನದಲ್ಲಿ ಥ್ಯಾಕರೆಯ ಸೈನ್ಯದ ಮೆಲೆ ಮುಗಿಬಿದ್ದರು. ಚೆನ್ನಮ್ಮ ರಾಣಿಯ ಅಂಗರಕ್ಷಕ ಅಮಟೂರು ಬಾಳಪ್ಪನ ಗುಂಡಿಗೆ ಥ್ಯಾಕರೆ ಬಲಿಯಾದ. ಸ್ಟೀವನ್ಸನ್ ಹಾಗು ಈಲಿಯಟ್ ಸೆರೆಯಾಳಾದರು. ದೇಶದ್ರೋಹಿಗಳಾದ ಕನ್ನೂರು ವೀರಪ್ಪ, ಸರದಾರ ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಅವರೂ ಬಲಿಯಾದರು.

ಚೆನ್ನಮ್ಮನಿಗೆ ಹಾಗು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ನಡೆದು, ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ೧೮೨೪ ಡಿಶಂಬರ ೨ ರಂದು ಸ್ಟೀವನ್ಸನ್ ಹಾಗು ಈಲಿಯಟ್ ಇವರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮಾತಿಗೆ ತಪ್ಪಿದ ಬ್ರಿಟಿಷರು ದಿಶಂಬರ ೩ ರಂದು ಅಪಾರ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಿತ್ತೂರಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಎರಡನೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಡಿಶಂಬರ ೪ ರಂದು ಸರದಾರ ಗುರುಸಿದ್ದಪ್ಪ ಸೆರೆಯಾಳಾದರೆ, ಡಿಶಂಬರ ೫ರಂದು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ತನ್ನ ಸೊಸೆಯರಾದ ವೀರಮ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾನಕಿಬಾಯಿಯರ ಜೊತೆಗೆ ಕೈದಿಯಾದಳು. ಡಿಶಂಬರ ೧೨ ರಂದು ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಹಾಗು ವೀರಮ್ಮರನ್ನು ಬೈಲಹೊಂಗಲಕ್ಕೆ ಒಯ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ೪ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸೆರೆಯಾಳಾಗಿ ಉಳಿದ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ೧೮೨೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨ ರಂದು ನಿಧನಹೊಂದಿದಳು.

ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಸೆರೆಯಾಗಿ, ನಿಧನವಾದರೂ ಆಕೆಯ ಬಂಟರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದಾಹ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಮುಂದುವರಿಸಿಯೇ ಇದ್ದರು. ಅಂತಹ ಒಬ್ಬ ಬಂಟನಾಗಿದ್ದ ಸಂಗೊಳ್ಳಿಯ ರಾಯಣ್ಣನದು ಇಂದು ಜನುಮದಿನ. ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೂ ನಮ್ಮ ನಮನವಿರಲಿ.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೇವಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಮೂರ್ತಿಗಳು ನಾಡಿನ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇವೆ:

ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ:

ಗದುಗಿನಲ್ಲಿ:

ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಡೆಶಿಲ್ಪ:

ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ. ಎಮ್ ಎಚ್ ಮರಿಗೌಡ

2010-08-08T07:17:00.002+05:30

ಸ್ವಾತಂತ್ರೋತ್ತರ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತೊಟಗಾರಿಕೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮನಗಂಡು ಅದರ ಸರ್ವೋತೊಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದವರು ಎಮ್ ಎಚ್ ಮರಿಗೌಡ ಅವರು. ಅವರನ್ನು ಅಧುನಿಕ ಭಾರತದ ತೊಟಗಾರಿಕೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು (ಅಗಷ್ಟ ೮) ಮರಿಗೌಡ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ದಿನ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬನ್ನಿ ತನ್ನಿಮಿತ್ತ ಲಾಲಬಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ.

ಮರಿಗೌಡರು ೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಟಿ ನರಸಿಪುರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಮಾರಗೌಡನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಿ ಎಸ್ಸಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಲಖನೌದಿಂದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎ ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಆರಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ತಮ್ಮ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಹಾರ್ವರ್ಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಜನರಲ ಹಾರ್ಟಿಕಲ್ಚರ್ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಪಿಎಚ್‌ಡಿಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದರು.

೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಪುನಃ ರಚಿಸಲಾದ ಮೇಲೆ ಮರಿಗೌಡರನ್ನು ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವಾಗ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ತೊಟಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆ ಮರಿಗೌಡರ ದೂರದರ್ಶಿತ್ವದ ಪಲವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸರಿಸಮನಾದ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತಪಟ್ಟಿತು.

ಇಂದು ಪ್ರತಿ ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಕಚೇರಿಗಳು ಬರಲು ಮರಿಗೌಡರ ಈ ದೂರದರ್ಶಿತ್ವವೇ ಕಾರಣ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಥಮವಾಗಿ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ತಮ್ಮ’ನಾಲ್ಕುಕಾಲುಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ’ಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದ ಕೀರ್ತಿ ಮರಿಗೌಡರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೊದಲು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಅವರು ಲಾಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಮುಂದೆ ಅವಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.

ಈಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭಗಳಾದ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ.

೧. ತೋಟಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.

೨.ಉದ್ಯಾನ ಕಲಾ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಆ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನೇರ್ಪಡಿಸುವದು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿಯೇ ನಾವು ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಲಾಲಬಾಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಫಲ-ಪುಷ್ಪ-ತರಕಾರಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.

೩. ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹಾಪ್‌ಕಾಮ್ಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆದ ರೈತರಿಗೆ ಬಹಳ ಉಪಯೋಗವಾಯಿತು.

೪. ತೋಟಗಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಬೀಜ, ಸಸಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಪೂರೈಕೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮರಿಗೌಡರು ನರ್ಸರಿ ಮೆನ್ಸ್ ಕೊ ಆಪರೇಟಿವ್ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು.

ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಮೈಸೂರಿನ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೂ ಮರಿಗೌಡರೇ ಕಾರಣರಾದರು. ಶಿರಾ ತಾಲೂಕಿನ ಬಳ್ಳಾರ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ೧೫೨೫ ಎಕರೆಯಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೪೦೦ ಎಕರೆ ವಿಶಾಲ ಜಾಗ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು.

ಸರಳವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ, ಅತಿ ಸಾದಾ ಅಂಗಿ ಪ್ಯಾಂಟು ಚಪ್ಪಲಿ ದಿರಿಸಿನೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜನಿಕೆಯೇ ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತಂತಿದ್ದ ಮರಿಗೌಡರು ತಮಗೆ ಯಾರಾದರೂ ಭೆಟ್ಟಿಯಾದ ತಕ್ಷಣ 'ಗಿಡ ಹಚ್ಚತೀರಾ..ಗಿಡ ಕೊಡಲಾ..’ಎಂದೆ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ.

ಸದಾ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯನ್ನೆ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮರಿಗೌಡರು ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.

ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರೂವಾರಿ ಡಿ ಸಿ ಪಾವಟೆ

2010-08-02T01:01:00.003+05:30

ಇಂದು (ಅಗಷ್ಟ ೨) ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರೂವಾರಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಡಾ. ದಾದಪ್ಪ(ದಾದಾಸಾಹೇಬ) ಚಿಂತಪ್ಪ ಪಾವಟೆ ಅವರ ಜನ್ಮ ದಿನ. ಬನ್ನಿ ತಾನ್ನಿಮಿತ್ಯ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ವಿಷೇಶ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ.

ಪಾವಟೆ ಅವರು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೊಕಾಕ ತಾಲೂಕಿನ ಮಮದಾಪುರದಲ್ಲಿ ೧೮೯೯ ಅಗಷ್ಟ ೨ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಮದಾಪುರ ಮತ್ತು ಗೊಕಾಕಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ ಪಾವಟೆಯವರು ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ರಾಜಾರಾಮ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಗಣಿತವನ್ನು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಿಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಮುಂದೆ ಕೆಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಮ್ ಎ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿ ಗಣಿತದ ಟ್ರಿಪೊ ರ‍್ಯಾಂಗ್ಲರ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.

ಇಂಗ್ಲಂಡನಿಂದ ಮರಳಿದ ಪಾವಟೆ ಅವರು ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಮೀಶ್ನರ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆಮೇಲೆ ೧೯೫೪ರಿಂದ ೧೯೬೭ರವರೆಗೆ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸರ್ವೋತೊಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಅವರ ಸೇವೆಯ ಸವಿ ನೆನೆಪಿಗೊಸ್ಕರ ಧಾರವಾಡದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಇರುವ ಬಡಾವಣೆಯನ್ನು ಪಾವಟೆನಗರವೆಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಆ ನಂತರ ಪಾವಟೆ ಅವರು ೧೯೬೭ ರಿಂದ ೧೯೭೩ರತನಕ ಅವರು ಪಂಜಾಬ ರಾಜ್ಯದ ಗವರ್ನರ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆಗಿನ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಅವರು My Days As Governor ಎನ್ನುವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಅವರ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಅವರಿಗೆ ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಿತು

ಪಾವಟೆ ಅವರು ೧೯೭೮ ಜನೆವರಿ ೧೭ರಂದು ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು.

ದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದಕ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು

2010-07-20T12:50:00.001+05:30

ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಜ್ಞ್ನೆಯನ್ನು ಜಾಗ್ರತಗೊಳಿಸಿದ ಆಚಾರ್ಯತ್ರಯರಲ್ಲಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು (೧೨೩೮-೧೩೧೭) ಪ್ರಮುಖರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಕ ತತ್ವವಾದವನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದರು. ಬನ್ನಿ ಈ ಸಲ ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದಲ್ಲಿಯ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ೧೨೩೮ರ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ದಿನದಂದು ಉಡುಪಿ ಹತ್ತಿರದ ಪಾಜಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಮಧ್ಯಗೇಹ ಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ವೇದವತಿ. ಅವರ ಮೊದಲನೆಯ ಹೆಸರು ವಾಸುದೇವ. ವಾಸುದೇವ ತನ್ನ ಹನ್ನೆರಡನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಾರಂಪರಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಗುರು ಅಚ್ಯುತಪ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಸಂನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ತರ್ಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

ಅವರು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದ ದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತ ದ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತ ಆತ್ಮ ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಗಿದ್ದು, ಬ್ರಹ್ಮವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸರ್ವ ಶಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮದ್ವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇಡಿ ಭಾರತದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲದ ವೇದ ಪಂಡಿತರೊಂದಿಗೆ ವಾದ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ದೇಶದ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಇವರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಇವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದರು. ಇವರ ದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರನ್ನು ಮಾಧ್ವರೆಂದೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮಠಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕೃಷ್ಣ ಮಠದಲ್ಲಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃಷ್ಣನ ಮೂರ್ತಿಯೂ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಂದಲೆ ಪ್ರತಿಸ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹನುಮ ಮತ್ತು ಭೀಮ ಆಗಿದ್ದರೆಂದು ನಂಬಲ್ಪಟ್ಟ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಭಾರತದ ತುಂಬ ಸಂಚಲನ ಉಂಟು ಮಾಡಿದ ಮಹಾನ್ ಗುರು.

ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಶ್ರೀ ಎ.ಎಸ್.ಪೈ

2010-07-01T01:01:00.001+05:30

ಇಂದು ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸ್ಥಾಪನಾದಿನ (ಜುಲೈ ೧). ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಸುಬ್ಬರಾವ್‌ ಪೈಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಂಡು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಮುಖ್ಯಕಚೇರಿಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರುತಿಗೆ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ ಬನ್ನಿ.

ಪೈಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧೮೫೨ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ. ಅವರ ತಂದೆ ಉಪೇಂದ್ರ ಪೈ, ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು. ಸುಬ್ಬರಾವ್‌ ಪೈಗಳು ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಎ, ಬಿಎಲ್‌ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿ ತಂದೆಯಂತೆಯೇ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಸಂಪಾದನೆಯಿದ್ದ ಅವರು ನಂತರ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು. ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಆದರ್ಶಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದ ಕೆನರಾ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌, ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಆ ಶಾಲೆಯ ಮುಂದಾಳತ್ವವಹಿಸಿದರು. ಅದೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಒದಗಿಸಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಾಲಿಕೆಯರ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆಯುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಪೈಗಳ ಶ್ರಮವಿತ್ತು.

ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರು ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟದ ದುಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಡಿಪಾಟಲು, ಸಂಕಷ್ಟದ ವೇಳೆ ಸಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪರಿ ಪೈಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಅಂದು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು ಮದ್ರಾಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಶಾಖೆಯೊಂದೇ. ಅದೂ ಕೂಡ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದ ದೂರವೇ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಪೈಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಣದಿಂದಲೇ ನಿಧಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಉಳಿತಾಯ- ಸಾಲ ಬೇಡಿಕೆ ಎರಡಕ್ಕೂ ಒದಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಹಿಂದೂ ಪರ್ಮನೆಂಟ್‌ ಫಂಡ್‌ ಆರಂಭ ಮಾಡಿದರು.ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಊರೂರು ಸುತ್ತಿ ತಲಾ 50ರೂ. ಬೆಲೆಯ 2 ಸಾವಿರ ಷೇರುಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು.

ಅವತ್ತು ಪೈಗಳಿಂದ ಶುರುವಾದ ಕೆನರಾ ಹಿಂದೂ ಪರ್ಮನೆಂಟ್‌ ಫಂಡ್‌ , ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿ, ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತಗೊಂಡು, ಇಂದು ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.

ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಸುಬ್ಬರಾವ್‌ ಪೈಗಳು ೧೯೦೯ರಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಲವಾದರೂ, ಅವರು ಕಟ್ಟಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಂದೀಗೂ ಜನಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತ, ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಜರಾಮರಗೊಳಿಸಿವೆ.

ವಿಚಾರವಾದಿ,ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ ಡಾ|| ಎಚ್ಚೆನ್

2010-06-06T01:01:00.001+05:30

ಎಚ್ಚೆನ್ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ವಿಚಾರವಾದಿ,ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ, ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತಗಾರ ಡಾ|| ಎಚ್‌. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರ ಜನುಮದಿನ ಇಂದು (ಜೂನ್ ೬). ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಾಲೇಜು ವೃತ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರುತಿಗೆ ನಮಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳೋಣ ಬನ್ನಿ.

ಡಾ|| ಎಚ್ಚೆನ್ ಅವರ ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ೧೩.೦೯.೨೦೦೫ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಡಾ|| ಹೆಚ್‌. ನರಸಿಂಹಯ್ಯನವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೬ನೇ ಜೂನ್ ೧೯೨೦ರಂದು, ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೌರೀಬಿದನೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಹೊಸೂರಿನ ಒಂದು ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಹನುಮಂತಪ್ಪ, ತಾಯಿ ವೆಂಕಟಮ್ಮ.

ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ,೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈಸೂಲಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಿಎಸ್‌ಸಿ(ಆನರ್ಸ್) ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್‌ಸಿ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಓದಿದರು.ಎಲ್ಲಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು.

೧೯೪೬ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಬಸವನಗುಡಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಆಮೇಲೆ ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಿನ್ಸಿರಾಲರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ನಡುವೆ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಓಹೈಒ ಸ್ಟೇಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಅಣುವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು(೧೯೬೦). ಅದಲ್ಲದೇ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸದರನ್ ಇಲ್ಲಿನಾಯ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೂಡ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೭೨ ರಿಂದ ೧೯೭೭ರ ವರೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿ ಮಹತ್ತರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

೧೯೪೨ ನೆಯ ಇಸಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ, ಆನರ್ಸ್ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟು 'ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಪುಣೆಯ ಯರವಾಡಾ ಜೈಲುವಾಸ ಅನುಭಸಿದ್ದರು.

.
ಡಾ|| ಎಚ್ಚೆನ್ನರ ಇಡೀ ಜೀವನ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ಮೀಸಲು. ತಮ್ಮ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ವಿದ್ಯಾಮಂದಿರಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅಚಲವಾದ ನಂಬಿಕೆ. ಮೌಢ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರದು ಸತತ ಹೋರಾಟ, ದೈವಮಾನವರ ವಿರುದ್ಧ ಮುಗಿಯದ ಜಗಳ. ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸ ಪವಾಡ ಸದೃಶ್ಯವೇ ಸರಿ. ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ನೋಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ ವಿಜೇತರು ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವ ಕಮಿಟಿಯ ಭಾರತದ ಏಕೈಕ `ಫೆಲೋ` ಆಗಿದ್ದವರು ನಮ್ಮ ಡಾ|| ಎಚ್ಚೆನ್. ಪ್ರತಿ ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಿಂಡಿ ಹಂಚಿ-ತಿಂದು, ಜನಮನದ ಗ್ರಹಣ ಬಿಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರು ಸೈನ್ಸ್ ಪೋರಂ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಸಿ ಅದರ ಮೂಲಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದು ಕೂಡ ಅವರ ಹಿರಿಮೆ.

ವಿಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆ-ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತ, ನಾಟಕ, ನೃತ್ಯ ಮುಂತಾದ ಲಲಿತ ಕಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಎಚ್ಚೆನ್ನರಿಗೆ ಸಮಾನ ಆಸಕ್ತಿ. ಜಯನಗರದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ಲಲಿತ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಶ್ರಮವಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯ `ಫೆಲೋ` ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅವರು "ತೆರೆದ ಮನ" ಎಂಬ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹ, "ಹೋರಾಟದ ಹಾದಿ" ಎಂಬ ಆತ್ಮಕಥನವನ್ನೂ ಬರೆದು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಉತ್ತಮ ಅಧ್ಯಾಪಕ, ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತಗಾರ, ಗಾಂಧಿವಾದಿ,ಮಾನವತಾವಾದಿ, ವಿಚಾರವಾದಿಯಾಗಿದ್ದ ಡಾ|| ಎಚ್ಚೆನ್ನರು ಜನೇವರಿ ೩೧, ೨೦೦೫ರಂದು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಸರಳತೆ, ಸಜ್ಜನಿಕೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ನಮಗಿನ್ನೂ ಅನುಕರಣಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ.

ಅವ್ವಾ ಇವರ‍್ಯಾರ? ದಿವಾನ್ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಐಯ್ಯರ!

2010-06-01T01:01:00.003+05:30

ದಿವಾನ್ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಐಯ್ಯರ್ ಅವರು ಓಡೆಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ವೊತೊಮುಖ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದು ಆಧುನಿಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿಲ್ಪಿಯೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವತ್ತು (ಜೂನ್ ೧) ಅವರ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನ. ಬನ್ನಿ ಕಬ್ಬನ್ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ.

ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನವಂಬರ್ ೨೦, ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ದಿವಾನ್ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಐಯ್ಯರ್ ಅವರು ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನರಾಗಿ ( ೧೮೮೩ ರಿಂದ ೧೯೦೧ ರವರೆಗೆ) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ಲೇಗ್‌ನಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಊರಿನ ಸ್ವಚ್ಚತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿ ಜನರಲ್ಲಿ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆರೊಗ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. ಹಲವು ಕಡೆ ಚರಂಡಿಗಳನ್ನು ತೋಡಿಸಿದರು. ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅಗಲಗೊಳಿಸಿದರು. ೧೮೯೪ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಹೆಸರಘಟ್ಟದ ಕೆರೆಯಿಂದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದರು.

ಕೊಲಾರದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದಗಣಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಇವರು ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ. ಇಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಏಶಿಯಾದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಥಮ ಜಲ ವಿದ್ಯುತ ಕಾರ್ಯಗಾರವನ್ನು ಶಿವನಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಶೇಷಾದ್ರಿ ಐಯ್ಯರ್ ಅವರು ಕಾರಣಿಭೂತರಾದರು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಲಾಲಬಾಗ್‌ನ ಗಾಜಿನಮನೆಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದು , ಬಸವನಗುಡಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಬಡಾವಣೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಾಡಿದ್ದು ನಮ್ಮ ಈ ಆಧುನಿಕ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಐಯ್ಯರ್ ಅವರ ಕಾಣಿಕೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಮಹಾರಾಜರಿಂದ ೩೭೨ ಎಕರೆಯಷ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಡಿಸಿದ್ದು ಶೇಷಾದ್ರಿ ಐಯ್ಯರ್ ಅವರ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ.

ಶೇಷಾದ್ರಿ ಐಯ್ಯರ್ ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೩, ೧೯೦೧ರಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು.

ಅವರ ನೆನೆಪಿಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂದು ಬಡಾವಣೆಗೆ ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಂ ಏಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಖಾಸಗಿ ಮನೆ ’ಕುಮಾರ ಕೃಪಾ’ ಈಗ ರಾಜ್ಯದ ಅತಿಥಿ ಗೃಹವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಭಕ್ತಿಭಂಡಾರಿ ಬಸವಣ್ಣ

2010-05-16T01:50:00.002+05:30

ಇಂದು ಅಕ್ಷಯ ತದಿಗೆ. ಈ ದಿನವನ್ನು ಬಸವ ಜಯಂತಿಯಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬನ್ನಿ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಬಸವಣ್ಣನ ಮೂರ್ತಿಗೆ ನಮಿಸೋಣ.

ಗೊಡ್ಡು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದ್ದ ಕರ್ಮಠ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರೂಪ ನೀಡಿದವನು ಬಸವಣ್ಣ. ಈ ಮಹಾನ್ ಚೇತನ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಈಗಿನ ವಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಗೇವಾಡಿಯಲ್ಲಿ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಬಸವಣ್ಣ ೧೧೩೦-೩೧ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಮಾದಲಾಂಬೆ ಹಾಗೂ ತಂದೆ ಮಂಡಗೆಯ ಮಾದರಸ. ಬಾಗೇವಾಡಿ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು,

ಬಸವಣ್ಣ ಹುಟ್ಟು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, ತೀರ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಗತಿಪರ ದೃಷ್ಠಿಯುಳ್ಳ ಆತ ತನ್ನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿದ್ದ ಕರ್ಮಠ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನೂ, ಢಾಂಭಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ವಿರೊಧಿಸಿ ಕೂಡಲಸಂಗಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆನಿಂತ. ಸಂಗಮನಾಥನ ಸಾನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಸಾಗಿತು, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಆತ ಆತ್ಮೋದ್ಧಾರ-ಲೋಕೋದ್ಧಾರಗಳ ಬಗೆಗೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿ, ಹೊಸ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕನಸುಕಂಡ.

ಸಂಗಮನಾಥನ ಸಂಕಲ್ಪದಂತೆ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಸವಣ್ಣ ಬಿಜ್ಜಳನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸೇವಾಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. ನಂತರ ತನ್ನ ಅಪ್ರತಿಮ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಉತ್ತರೋತ್ತರ ಉನ್ನತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಭಂಡಾರಿ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ.

ಲೌಕಿಕ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೈಮರೆಯದೇ, ಬಸವಣ್ಣ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರೀಯಾಶೀಲನಾಗಿ, ಹೊಸ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದ್ದ. ತನ್ನ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಡವ ಬಲ್ಲಿದ ಎಂಬ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ತೆರೆದ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಧರ್ಮವೆಂದರೆ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅಂದಾಗ ಮಾತ್ರ ಭಗವಂತ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕಳವು, ಕೊಲೆ, ಸಿಟ್ಟು, ಅಸಹ್ಯ, ಸುಳ್ಳು ಇವುಗಳನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕು. ಸ್ವರ್ಗ ಹಾಗೂ ನರಕ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲೋಕಗಳಿಲ್ಲ, ಸತ್ಯವ ನುಡಿವುದೇ ಸ್ವರ್ಗ, ಮಿಥ್ಯವ ನುಡಿವುದೇ ನರಕ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ದಯೆ ತೊರಿದರೆ ಅದೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ. ಬಸವಣ್ಣ ಬೋಧಿಸಿದ ಮಹತ್ವದ ಮಂತ್ರವೆಂದರೆ ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು, ಕೆಲಸ ಯಾವದೇ ಇರಲಿ, ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಮನಸಿನಿಂದ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಗತ್ತು ಡಿಗ್ನಿಟಿ ಆಫ್ ಲೇಬರ್ ಎನ್ನುವ ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಬಸವಣ್ಣ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದಿದ್ದ. ವೃತ್ತಿ ಕುಲಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಮೇಲು ಕೀಳು ಎಂದು ಎಣಿಸುವುದನ್ನು ಬಸವಣ್ಣನ ಹೊಸ ಪಂಥ ಅನ್ಯಾಯವೆಂದು ಸಾರಿತು.

ಬಸವಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸಂಗಡಿಗರು ತಮ್ಮ ತತ್ವ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಆರಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ವಚನವೆಂಬ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು. ತಾವು ಹೇಳಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಹೇಳಲು ಶರಣ-ಶರಣೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಕ್ಕೆ ತಿಳಿಯುವ ತಿಳಿಗನ್ನಡದ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಣ್ಣನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ಮುತ್ತುಗಳು, ನಿಮ್ಮ ಅವಗಾಹನೆಗೆ :

ಕಳಬೇಡ ಕೊಲಬೇಡ, ಹುಸಿಯ ನುಡಿಯಲು ಬೇಡ,

ಮುನಿಯ ಬೇಡ, ಅನ್ಯರಿಗೆ ಅಸಹ್ಯ ಪಡಬೇಡ

ತನ್ನ ಬಣ್ಣಿಸಬೇಡ, ಇದಿರು ಹಳಿಯಲು ಬೇಡ,

ಇದೇ ಅಂತರಂಗ ಶುದ್ಧಿ, ಇದೇ ಬಹಿರಂಗ ಶುದ್ಧಿ,

ಇದೇ ನಮ್ಮ ಕೂಡಲ ಸಂಗಮದೇವನೊಲಿಸುವ ಪರಿ

ದೇವಲೋಕ ಮರ್ತ್ಯಲೋಕವೆಂಬುದು ಬೇರಿಲ್ಲ ಕಾಣಿರೊ
ಸತ್ಯವ ನುಡಿವುದೇ ದೇವಲೋಕ
ಮಿಥ್ಯವ ನುಡಿವುದೇ ಮರ್ತ್ಯಲೋಕ
ಆಚಾರವೇ ಸ್ವರ್ಗ, ಅನಾಚಾರವೇ ನರಕ
ನೀವೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕೂಡಲಸಂಗಮ ದೇವ

ದಯವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮವದಾವುದಯ್ಯ

ದಯವೇ ಬೇಕು ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲರಲ್ಲಿ
ದಯವೇ ಧರ್ಮದ ಮೂಲವಯ್ಯಾ

ಕೂಡಲಸಂಗಯ್ಯನಂತಲ್ಲದೊಲ್ಲ ಕಂಡಯ್ಯ

ಮಹಾನ್ ಪುರುಷ ಬಸವಣ್ಣ ಆಗಿ ಹೋಗಿ ಎಂಟು ನೂರು ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆದಿದ್ದರೂ ಇಂದಿಗೂ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಆತನ ಚಿಂತನೆಗಳು ದಾರಿದೀಪವಾಗಿವೆ.

ನಾಡಿನ ಹಲವೆಡೆ ಬಸವಣ್ಣನ ಮೂರ್ತಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವುಗಳ ಫೋಟೋ ಇಲ್ಲಿವೆ:

ಬಸವವನ, ಹಳೇ ಬಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಹತ್ತಿರ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ.

ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜ್ ಆವರಣ ಧಾರವಾಡ.

ಬಸವೇಶ್ವರ ವೃತ್ತ, ಬಸವ ಸಮಿತಿ ಹತ್ತಿರ, ಬೆಂಗಳೂರು

ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ : ಎಸ್.ಜಿ.ಬಾಳೆಕುಂದ್ರಿಯವರು

2010-05-09T12:19:00.000+05:30

ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾದವರು ಎಸ್.ಜಿ.ಬಾಳೆಕುಂದ್ರಿಯವರು . ಶ್ರೇಷ್ಠ ನೀರಾವರಿ ತಜ್ಞ ಇಂಜನಿಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬುದ್ದಿಮತ್ತೆ,ದಕ್ಷತೆ, ಪರಿಶ್ರಮ ಹಾಗು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಶಿವಪ್ಪ ಗುರುಸಿದ್ದಪ್ಪ ಬಾಳೆಕುಂದ್ರಿಯವರ ಮೂರ್ತಿಯೊಂದು ಧಾರವಾಡದ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಜನಿಯರ್ಸ್ ಆವರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಬನ್ನಿ, ಬಾಳೆಕುಂದ್ರಿಯವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರ ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆ ಮಾಡೋಣ.

ಈ ಮೂರ್ತಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದದ್ದು ೨೭ನೇ ನವಂಬರ್ ೨೦೦೩ರಂದು.

ಬಾಳೆಕುಂದ್ರಿಯವರ ಜನನವಾದದ್ದು ೧೯೨೨ ಮೇ ೫ರಂದು, ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ . ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ; ತಂದೆ ಗುರುಸಿದ್ದಪ್ಪ.

ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ, ಬಾಳೆಕುಂದ್ರಿಯವರು ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲು ಮತ್ತು ಪದವೀಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ಪುಣೆಯ ಸರಕಾರಿ ಇಂಜನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದು ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.

೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಮುಂಬಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಇಂಜನಿಯರ ಆಗಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಮುಂಬಯಿ ಸರಕಾರ ಇವರನ್ನು ನೀರಾವರಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಎಡಿನ್ಬರೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಅನಂತರ ಪುಣೆ ವಿಭಾಗದ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ನಂತರ ನಾಸಿಕ ಬಳಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಗಂಗಾ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಉಸ್ತುವಾರಿ, ಆ ಬಳಿಕ ಧೂಲಿಯಾ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಹೀಗೆ ಹಲವು ಕಡೆ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಆ ನಂತರ ಇವರು ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಪ್ಲ್ಯಾನಿಂಗ್ ಕಮಿಶನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ನದಿ ನೀರಿನ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಬಾಳೆಕುಂದ್ರಿಯವರು ಗಮನಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಾಯಕರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ಬಿ.ಡಿ.ಜತ್ತಿಯವರು ಬಾಳೆಕುಂದ್ರಿಯವರನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕರೆಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ನದಿ ವಿವಾದ ವಿಷಯದ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡ ಬಾಳೆಕುಂದ್ರಿಯವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ನ್ಯಾಯಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು, ಘಟಪ್ರಭಾ, ಮಲಪ್ರಭಾ ಹಾಗು ಕೃಷ್ಣಾ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಹಾಗು ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.

ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ, ತುಂಗಭದ್ರಾ ಯೋಜನೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡಿನ ತಜ್ಞ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಪರಿಶೀಲನಾ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಬೃಹತ್ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಕುರಿತು ನೇಮಿಸಿದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.

ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯ : ಡಾ| ರ‍ಾಜ್

2010-04-24T07:49:00.000+05:30

ಇಂದು ಬಂಗಾರದ ಮನುಷ್ಯನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ. ಸರಳತೆಯೇ ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತಂತೆ ಬದುಕಿದ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನೀವು-ನಾವುಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಯದ್ದೇನಿದೇ? ಎಲ್ಲರೂ ಬಲ್ಲ ಅವರ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಹುಂಬತನವನ್ನು ನಾವು ಪೂಜಾರಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವುಗಳ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲಿವೆ:

ಪದ್ಮನಾಭನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರ್ತಿ:

ಜಯನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರ್ತಿ:

ಜೇಪಿ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರ್ತಿಗಳು:

ಗಾಂಧಿನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರ್ತಿ:

ಕೋರಮಂಗಲದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರ್ತಿ:

ಸ್ತಾಪಿತವಾಗಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂರ್ತಿ (ಚಿತ್ರಕೃಪೆ: ಟಿಕೆಸಿ)

ಕನ್ನಡಕ್ಕೊಲಿದ ದೇವದೂತ : ಕಿಟೆಲ್

2010-04-07T01:00:00.002+05:30

ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ರೆವರೆಂಡ್ ಫರ್ಡಿನಂಡ್ ಕಿಟೆಲ್ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಥಃಸ್ಮರಣೀಯರು. ಅವರ ಕನ್ನಡ- ಇಂಗ್ಲೀಶ ಶಬ್ದಕೋಶವಂತೂ ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

ಇಂದು (ಎಪ್ರೀಲ್ ೭) ಕಿಟೆಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ. ತನ್ನಿಮಿತ್ಯವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮಯೋಹಾಲ್ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ ಬನ್ನಿ..

ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ೦೬-೦೯-೨೦೦೧ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಕಿಟೆಲ್‌ರು ಜರ್ಮನಿಯ ಹ್ಯಾನ್‌ವರ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೮೩೨ರ ಎಪ್ರೀಲ್ ೭ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ೧೮೫೩ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆಂದು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಮೊದಲು ಧಾರವಾಡ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ತಮ್ಮ ಮತ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಇಲ್ಲಿರಬೇಕಾದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಾದಂತಹ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿತು ಅದರ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಹರಿಸಿದರೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ಸಾಧನೆ ಬಹಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ಮನಗಂಡು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬಹಳ ಬೇಗ ಕಲಿತರು. ಅಷ್ಟೆಅಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಜನರ ಸಜ್ಜನಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡು ಇಲ್ಲಿಯವರೇ ಆಗಿಬಿಟ್ಟರು. ಅವರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಮತ ಪ್ರಚಾರವಾಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವಿಣ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.

ಅವರ ಹಲವು ಕನ್ನಡ ಕೈಂಕರ್ಯಗಳು.

೧. ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆ ’ವಿಚಿತ್ರ ವರ್ತಮಾನ ಸಂಗ್ರಹ’ದ ಸಂಪಾದಕತ್ವ.-೧೮೬೨ ರಲ್ಲಿ.

೨. ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ ’ಇಂಡಿಯನ್ ಇಂಟಿಕ್ವಿಟಿ’ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಾರಂಭ. ಅದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ ಮಾಲೆ.

೩. ೧೮೭೨ ರಲ್ಲಿ ’ಕೇಶಿರಾಜನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ’ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥದ ಪ್ರಕಟಣೆ. ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಜೆ. ಗ್ಯಾರೆಟ್ ಎಂಬುವವರು ೧೮೬೮ರಲ್ಲೇ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕಿಟೆಲ್‌ರವರು ಕೇಶಿರಾಜನ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತೃತ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

೪. ಕಿಟೆಲ್ ಅವರ ಅವಿಸ್ಮರಣೆಯ ಕೃತಿ ಕನ್ನಡ- ಇಂಗ್ಲೀಶ ಶಬ್ದಕೋಶ. ೧೮೫೭ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕಿಟೆಲ್ ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿದರು. ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಇದು ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶೆನ್‌ರವರಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ೧೭೫೨ ಪುಟಗಳಿರುವ ಈ ಶಬ್ದಕೋಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೦,೦೦೦ ಪದಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲ ಪದಗಳ ಮೂಲರೂಪದ ವಿವರಣೆ, ತತ್ಸಮ ತತ್ಭವ, ಪ್ರತ್ಯಯ, ಸಮಾಸ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಕನ್ನಡದ ಯಾವ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು ಲಬ್ಯವಿರದಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಈ ಕೋಶವನ್ನು ಕಿಟೆಲ್ ರಚಿಸಿದ್ದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದದ್ದು. ಕಿಟೆಲ್‌ರ ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಟ್ಯೂಬಿಂಜಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಕೊಟ್ಟು(ಜೂನ್ ೬, ೧೮೯೬ರಂದು) ಗೌರವಿಸಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದ ಮೊದಲು ಕನ್ನಡ ಕೃತಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯೂ ಕಿಟೆಲ್‌ರವರ ಈ ’ಕನ್ನಡ- ಇಂಗ್ಲೀಶ ಶಬ್ದಕೋಶ’ಕ್ಕೆ ಇದೆ.

೫. ೧೮೭೩ ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿನ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ.

೬. ೧೮೭೫ ರಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ಕನ್ನಡ ಗಾದೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ.

೭. ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂಥ ಕೃತಿ ’ಎ ಗ್ರಾಮರ ಆಫ್ ಕನ್ನಡ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್’ ಇದರ ರಚನೆ- ೧೮೯೪ ರಲ್ಲಿ

೮. ಬೈಬಲ್ ನ ಕನ್ನಡ ಅವತರಣಿಕೆ.

೯. ಕನ್ನಡಕಾವ್ಯಮಾಲೆ.

ಒಬ್ಬ ವಿದೇಶಿ ಸಂಜಾತ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿ ಕಿಟೆಲ್ ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಏಳ್ಗೆಗೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.

ಕಿಟೆಲ್ ತಮ್ಮ ಸ್ವದೇಶ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೆ ೧೯೦೩ ಡೆಸೆಂಬರ್ ೨೦ ರಂದು ನಿಧನ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ನೆನೆಪಿಗಾಗಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಸ್ಟೀನ್ ಟೌನ್ ಬಡಾವಣೆಗೆ ಕಿಟೆಲ್ ನಗರವೆಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.

೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮರಣ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀವಿಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. http://www.hermann-gundert-gesellschaft.de/kittel_prog.html.

ಕಿಟಲ್ ರ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂರ್ತಿ ಧಾರವಾಡದ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್ ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿದೆ:

ರೂಪಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ

2010-03-28T13:09:00.001+05:30

ಮೊನ್ನೆಯ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಹೋದವರು ಗದುಗಿನಲ್ಲಿಯ ಆ ಧೂಳು, ಆ ಬಿಸಿಲು, ಹದಿನೈದು ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನೀರು ಕಾಣುವ, ಬೇಸಿಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಒಣಗಿರುವ ನಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಸೆಲೆ ಬತ್ತದೇ ಇರುವುದೇ ಒಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಅಂತಹದರಲ್ಲಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನಂತಹ ಕಾವ್ಯಸೆಲೆ ಈ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಚಿಮ್ಮಿ ಚಲ್ಲವರಿದಿದ್ದಾದರೂ ಹೇಗೆ ಎಂದು ಅಚ್ಚರಿ ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಗದುಗಿನ ಇಂದಿನ ದೈನೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಎಷ್ಟು ನಿಜವೋ, ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಇದೇ ಧೂಳು, ಇದೇ ಬಿಸಿಲಿನ ನಡುವಿಂದ ಎದ್ದು ಬಂದು ರೂಪಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿ ಮೆರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಅಷ್ಟೇ ನಿಜ. ಬನ್ನಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕರ್ಮಭೂಮಿಯಾದ ಗದುಗಿನಲ್ಲಿರುವ ಅವನ ಮೂರುತಿಗೆ ನಮಿಸೋಣ.

ಈ ಮೂರುತಿಯ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ, ಭಾರತದ ಕೆಲ ನುಡಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂರುತಿ ವೀರನಾರಾಯಣನ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಯಬಾರದು ಎಂಬ ನಿಯಮವಿರುವುದರಿಂದ ಆ ಮೂರುತಿಯ ಫೋಟೋ ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ.

ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಗದುಗಿನ ಹತ್ತಿರದ ಕೋಳಿವಾಡದ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಮನೆತನದವನು. ಈತನ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ. ಸುಮಾರು ೧೪೫೦. ಗದುಗಿನ ವೀರನಾರಾಯಣನ ಪರಮ ಭಕ್ತ, ದಶಪರ್ವ ಭಾರತವನ್ನು ನವರಸದಲಿ ಬರೆದ. ಭಾರತ ಈತನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣ ಕಥೆ. ಆತನ ರಸಾವೇಶ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ಕಾವ್ಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬೆಳಗಿದೆ. ಆತನು ಹಾಡಿದರೆ ಕಲಿಯುಗ ದ್ವಾಪರವಾಗುವುದು. ಆತನ ಕಾವ್ಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಗೊಂಡು ಓದುಗ ಅಥವಾ ಕೇಳುಗನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಕುಣಿಯುವುದು. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ರೂಪಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ. ಆತ ಮತ್ತು ಆತನ ಪಾತ್ರಗಳು ಮಾತನಾಡುವುದು ರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿಯೇ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೂಪಕವೂ ಆತ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ತೆಕ್ಕನೇ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿಮಿಸುವುದು. ಅವನು ರೂಪಕಲೋಲನಾದಂತೆ ಪ್ರತಿಮಾಲೋಲನೂ ಹೌದು. ವಿರಾಟನಗರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಜ್ಞಾತವಾಸದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಳೆದು ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವವೇಶದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಬೆಳಗನ್ನು ಆತ ಬಣ್ಣಿಸುವ ಪರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ :

ಏಳುಕುದುರೆಯ ಖುರಪುಟದ ಕೆಂ-

ಧೂಳಿಯೋ ಕುಂತೀಕುಮಾರಕ

ರೇಳಿಗೆಯ ತನಿರಾಗ ರಸ ಉಬ್ಬರಿಸಿ ಪಸರಿಸಿತೋ

ಹೇಳಲೇನು ಮಹೇಂದ್ರ ವರ ದಿ

ಗ್ಬಾಲಕಿಯ ಬೈತಲೆಯ ಕುಂಕುಮ

ಜಾಲವೋ ಹೇಳೆನಲು ದಿನಪನ ಚೂಣಿ ರಂಜಿಸಿತು.

ಇಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆರೆ ಎಳೆದ ರೂಪಕಗಳು ಪಾಂಡವರ ಏಳಿಗೆ ಸನಿಹದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ’ತನಿರಾಗ ರಸ’ದೊಂದಿಗೆ ಅಭೇದ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ರೂಪಕದ ಮುತ್ತುಗಳು ಅವನ ಕಾವ್ಯದ ತುಂಬಾ ಚಲ್ಲವರಿದಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಆಯುವಾಗ ಯಾವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಯಾವುದು ಕನಿಷ್ಠ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸ ಹೊರಡುವುದು ಮಹಾಮೂರ್ಖತನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷ - ಡಿವಿಜಿ

2010-03-17T01:01:00.016+05:30

ಇಂದು ನಮ್ಮ ಡಿವಿಜಿಯವರ ಜನುಮದಿನ. ಬಸವನಗುಡಿಯ ಕಹಳೆಬಂಡೆ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿರುವ, ಇನ್ನೇನು ಎದ್ದು ಕೈಯಲ್ಲಿಯ ಬಡಿಗೆಯನ್ನು ಊರುತ್ತಾ ನಡೆದು ಬಂದೇ ಬರುತ್ತಾರೇನೋ ಎಂದೆನಿಸುವ ಅವರ ನೈಜ ಮೂರುತಿಗೆ ನಮಿಸೋಣ ಬನ್ನಿ.

ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳೂ, ಸಾಹಿತಿಗಳೂ, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳೂ, ರಾಜನೀತಿಜ್ಞರೂ ಆಗಿದ್ದ ಡಿ ವಿ ಜಿ ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧೮೮೭, ಮಾರ್ಚ್ ೧೭ ರಂದು, ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಳಬಾಗಿಲು ತಾಲೂಕಿನ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ. ಅವರ ಪೂರ್ಣಹೆಸರು ದೇವನಹಳ್ಳಿ ವೆಂಕಟರಮಣಯ್ಯ ಗುಂಡಪ್ಪ .ಅವರ ಪೂರ್ವಿಕರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುಚಿನಾಪಳ್ಳಿಯ ಕಡೆಯವರು. ಅವರ ಮುತ್ತಜ್ಜ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಳಬಾಗಿಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರು. ಶೇಕದಾರ ಕುಟುಂಬದ ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ೧೮೯೮ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಲೋಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಸಿಕ್ಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಮುಂದೆ ಸಂಬಂಧಿಕರೊಬ್ಬರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ೧೯೦೫ ರಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ನಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿಂತಿತಾದರೂ, ಕಲಿಯುವುದು ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ!

ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಮೊದಲು "ಸೂರ್ಯೋದಯ ಪ್ರಕಾಶಿಕ" ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವರದಿಗಾರರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಶುರುಮಾಡಿದರಾದರೂ, ಆ ಪತ್ರಿಕೆ ಬಹಳ ದಿನ ಬಾಳಲಿಲ್ಲ. ನಂತರವೂ ಅವರು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರು. ನಡೆಗನ್ನಡಿ, ಭಾರತಿ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ, ’ ಇವನಿಂಗ್ ಮೇಲ್’ ಮತ್ತು ’ಮೈಸೂರು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್’ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಲೇಖನ ಬರೆದರು. ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ’ವೀರಕೇಸರಿ’ ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ’ಮೈಸೂರು ಟೈಮ್ಸ್’ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ದುಡಿದ ಅವರು, ’ಹಿಂದೂ’, ’ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಯಟ್’, ’ಇಂಡಿಯನ್ ರಿವ್ಯೂ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೂ ಬರೆದರು. ಬೇರೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವ ಹಾಗು ಹೆಸರು ಎರಡೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಅವರು ’ಕರ್ನಾಟಕ’ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೀಷು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು ಹದಿನೆಂಟು ವರುಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾದgಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದರು.

ಡಿವಿಜಿಯವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆಗಳಂತೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಂತಹವೇ ಆಗಿವೆ. ಅವರ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗ ಕನ್ನಡದ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯೆಂದೇ ಹೆಸರಾದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಸಂಕಲನ, ಜಗತ್ತಿನ ಅತೀ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಸತ್ವವಿರುವಂತಹದು. "ಹೊಸ ಚಿಗುರು ಹಳೆ ಬೇರು ಕೂಡಿರಲು ಮರ ಸೊಬಗು" ಎಂದ ಡಿ ವಿ ಜಿ, ಕವಿ ಪರಂಪರೆ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಕೊಂಡಿ ಬೆಸೆದವರು. ’ವನಸುಮದೊಲೆನ್ನ ಜೀವನ’ವಿರಲಿ ಎಂದು ಕವಿತೆ ಬರೆದ ಅವರು ವನಸುಮದಂತೆಯೇ ಜೀವಿಸಿದವರು. ತಮ್ಮ ಅಂತಃಪುರ ಗೀತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂದರ್ಯೋಪಾಸನೆಯೂ ದೈವೀ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಬಹುದೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟವರು, ಡಿವಿಜಿ. "ಮಹನೀಯರು", "ಜ್ಞಾಪಕ ಚಿತ್ರಶಾಲೆ" ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಾಲವನ್ನೂ, ಸಮಕಾಲೀರನ್ನೂ ಅಕ್ಷರಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಜರಾಮರಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ’ಉಮರನ ಒಸಗೆ’ ಮತ್ತು ’ಶ್ರೀಮದ್ಭಗದ್ಗೀತಾ ತಾತ್ಪರ್ಯ’ ಎಂಬ ಅವರ ಕೃತಿಗಳೂ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ.

ಡಿ ವಿ ಜಿ ಅವರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಡಿ ವಿ ಜಿ ಅವರ ವಿದ್ವತ್ತು ಹಾಗೂ ಚಿಂತನೆ ಕಂಡವರು ಒಬ್ಬ ಋಷಿ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬಾಳಿಗೊಂದು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನೂ, ಭರವಸೆಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಹಾ.ಮಾ.ನಾಯಕರು "ಡಿ ವಿ ಜಿ ಅವರದು ಸತ್ಯ ಶಿವ ಸೌಂದರ್ಯಗಳು ಸಮಹಿತವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಡಿ ವಿ ಜಿ ಅವರ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಕೃತಿ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊರತಂದು ಜನಮೆಚ್ಚುವ ಕೆಲಸಮಾಡಿದೆ.

ಡಿವಿಜಿಯವರ ಇನ್ನೂ ಎರಡೂ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಳಂದರೆ - ಒಂದು ಗೋಖಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಅವರ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮಗ ಡಾ. ಬಿಜಿಎಲ್ ಸ್ವಾಮಿ !

ಉತ್ತರ ಪೂಜೆ :
೧. ಡಿವಿಜಿಯವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬವನ್ನು ಇಂದು ಸಂಜೆ ಎಡಿಎ ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೀವು ಯಾಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬಾರದು ?
೨. ಕಗ್ಗಕ್ಕೆಂದೇ ಒಂದು ಬ್ಲಾಗಿದೆ, ಕಗ್ಗ ಓದಿ ಹಿಗ್ಗಿ

ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಾಂಧಿ ಟಿ ಆರ್ ಶಾಮಣ್ಣ

2010-03-14T01:01:00.002+05:30

ಬೆಂಗಳೂರಿಗರೆಲ್ಲ ಯಾವತ್ತೂ ನೆನೆಪಿಡಬೇಕಾದ ರಾಜಕಾರಣಿ ಟಿ ಆರ್ ಶಾಮಣ್ಣ. ಒಬ್ಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ, ಸಮಾಜ ಸೇವಕರಾಗಿ, ಮತ್ತು ಪರಿಶುದ್ಧ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿ ಅವರು ಯಾವತ್ತೂ ಸ್ಮರಣೀಯರು. ಇಂದು (ಮಾರ್ಚ್ ೧೪ ) ಅವರ ಜನುಮದಿನ. ಬನ್ನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಕಾಲನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ.

ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನಾಂಕ : ೨೩/೦೮/೨೦೦೮

ಮಾರ್ಚ್ ೧೪ ೧೯೧೩ ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಾಮಣ್ಣ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಧುಮಕಿದವರು. ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಜೈಲುವಾಸವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಿದವರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡ ಶಾಮಣ್ಣನವರನ್ನು ಜನತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿತು. ನಗರಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾಗ ಅನೇಕ ಜನಪರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಶಾಮಣ್ಣನವರು, ಆವಾಗ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರ ಸೈಕಲ್ಲಿಗೆ ಕರ ವಿಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕಾನೂನು ತಂದಾಗ ಅದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲೂ ಕಾರಣೀಭೂತರಾದರು. ಹಾಗೇಯೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಿಂದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನೂ ಪೂರೈಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವದರಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಮಣ್ಣನವರ ಕೊಡುಗೆ ದೊಡ್ಡದು.

ಶಾಮಣ್ಣನವರ ಜನಪರ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಸರಳ ಜೀವನವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಜನ ಅವರನ್ನು ೧೯೬೭, ೧೯೭೭ ಮತ್ತು ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಬಸವನ ಗುಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಶಾಸಕರನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿ ಕಳಿಸಿತು.

೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಶಾಮಣ್ಣನವರು ಸಂಸತ್ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಆಯ್ಕೆ ಆಗಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೇ ಶಾಮಣ್ಣನವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.

ಶಾಮಣ್ಣನವರು ೩೦.೦೮.೧೯೯೦ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ ಬಸವನಗುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯುಗಲ್ ರಾಕ್ (ಕಹಳೆ ಬಂಡೆ) ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನಿಡಿಲಾಗಿದೆ.

ಕನ್ನಡದ ಕಟ್ಟಾಳು ಮ. ರಾಮಮೂರ್ತಿಗಳು

2010-03-11T01:01:00.010+05:30

ಇಂದು ಕನ್ನಡದ ಕಟ್ಟಾಳು ಮ. ರಾಮಮೂರ್ತಿಗಳ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ. ಕಾಟನ್‌ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಬನ್ನಿ.

ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದು ನವಂಬರ್ ೨೯, ೧೯೯೮ರಂದು.

ಕನ್ನಡ ಸೇನಾನಿ ಮ. ರಾಮಮೂರ್ತಿಯವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಮಾರ್ಚ್ ಹನ್ನೊಂದು, ಹತ್ತೋಂಬತ್ತನೂರಾ ಹದಿನೆಂಟರಂದು, ನಂಜನಗೂಡಿನಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ರಕರ್ತರೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಆದ ವೀರಕೇಸರಿ ಶ್ರೀ ಸೀತಾರಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು, ತಾಯಿ ಪರಮಸಾತ್ವಿಕರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಬ್ಬಮ್ಮನವರು.

ರಾಮಮೂರ್ತಿಗಳು ಕವಿಗಳು, ಸಾಹಿತಿಗಳು ಅಲ್ಲದೇ ಪತ್ರಕರ್ತರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ನೂರೈವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ ಅವರು ನಮ್ಮ ಅರಿಷಿಣ-ಕುಂಕುಮ (ಹಳದಿ-ಕೆಂಪು) ಕನ್ನಡ ಬಾವುಟದ ಕರ್ತೃಗಳೂ ಕೂಡ ಹೌದು.

ಅರವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡೆದ್ದ ರಾಮಮೂರ್ತಿಗಳು, ಅನಕೃರವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಯುಕ್ತರಂಗದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಒಂದು ಗೂಡಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಚಳುವಳಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ್ದರು. ಇಂದು ನಾವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕನ್ನಡದ ಇನಿದನಿಯನ್ನು ಕೇಳಬಹುದಾದ, ಕನ್ನಡದ ಸಿನೇಮಾಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾದ ಸಂದರ್ಭವಿದೆ ಎಂದಾದರೆ ಅದರ ಹಿಂದೆ ರಾಮಮೂರ್ತಿಗಳ, ಅವರಂತಹ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಶ್ರಮವಿದೆ. ಆ ಹೋರಾಟಗಳ ಫಲವುಂಡ ಬೆಳೆದ ನಾವು ಐವತ್ತು ವರುಷಗಳ ನಂತರ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅನ್ಯಭಾಷಾ ಸಿನೆಮಾಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲದ ಮರ್ಯಾದೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಶಿವ ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾನೆಯೇ?

ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕದೇವಿ

2010-03-02T12:12:00.004+05:30

ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕದೇವಿ ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯೆಂದು ಬಹಳ ಜನಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಹೌದು, ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ಹತ್ತಿರದ ಉಳ್ಳಾಲವನ್ನು ಆಳಿದ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಅಥವಾ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಮಹಾದೇವಿ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಪೋರ್ಚ್‌ಗೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ತನ್ನ ತಾಯ್ನೆಲದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳೆ. ಬನ್ನಿ ಇದೇ ಮಾರ್ಚ್ ೮ ರಂದು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜಾಜಿನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಆಕೆಯ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ.

ಮೂರ್ತಿ ಸ್ಥಾಪನೆ: ೨೬-೦೧-೨೦೦೭

ಸ್ಥಳ: ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ವೃತ್ತ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಬೂನು ಕಾರ್ಖಾನೆ ಮುಂಭಾಗ, ರಾಜಾಜಿನಗರ, ಬೆಂಗಳೂರು.

ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಮೂಡಬಿದ್ರಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಚೌಟ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ರಾಣಿ. ಉಳ್ಳಾಲ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ರಾಜಧಾನಿ. ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ ಮೂಲಕ ನಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ನೌಕಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಏಕಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯ ಬಯಸಿದ್ದ ಪೋರ್ಚಗೀಸರಿಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕೊಡದ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ತಾನೆ ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರ ನೆರೆವಿನಿಂದ ನೌಕಾ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಇದರಿಂದ ಕುಪಿತರಾದ ಪೋರ್ಚ್‌ಗೀಸರು ಆಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಸಾರಿದರು. ಆಗ ಆಕೆಯ ಗಂಡ ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪ ಅರಸ ಆಕೆಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಪೋರ್ಚ್‌ಗೀಸರ ಪಕ್ಷ ವಹಿಸಿದರೂ ಎದೆಗುಂದದೆ ತನ್ನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಪೋರ್ಚ್‌ಗೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ೧೬೫೫, ೧೬೫೬ ಮತ್ತು ೧೬೫೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನೌಕಾ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಳು. ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಪೋರ್ಚ್‌ಗೀಸರ ಏಕಸಾಮ್ಯತೆಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿದ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚ್‌ಗೀಸದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಳು. ಇದಲ್ಲದೇ ಕೇಳದಿಯ ನಾಯಕರು. ಕಾಲಿಕಟ್‌ನ ಝಾಮೋರಿನ್ ಮತ್ತು ವಿಜಾಪೂರದ ಸುಲ್ತಾನರೊಂದಿಗೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ೧೫೮೧ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವೀರಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಮಹಿಳಾಶಕ್ತಿಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆಯ ವೀರಗಾಥೆಯನ್ನು ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ,ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹಾಡಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಆಕೆಯ ನೆನೆಪಿಗಾಗಿ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅಂಚೆ ಕವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಆಕೆಯ ನೆನೆಪಿಗೋಸ್ಕರವಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಉಳ್ಳಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ಉತ್ಸವ ಈಗ ತೆರೆಮರೆಗೆ ಸರಿದಿದೆ. ಅದು ಮೊದಲಿನಂತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿ ಎಂದು ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜಕರು ಆಶಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಮಹಾರಾಜ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರು

2010-02-22T02:48:00.001+05:30

ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ (೧೮೮೧-೧೮೯೪) ಮೈಸೂರನ್ನು ಆಳಿದ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರು ತಮ್ಮ ಜನೋಪಯೋಗಿ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲಕ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು. ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಪಥಮವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೨, ಅವರ ಜನ್ಮ ದಿನ. ಬನ್ನಿ .. ಲಾಲ್‌ಬಾಗನಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಗಡಿಯಾರದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸೋಣ. (ಹೌದು, ಕುದುರೆಯ ಬೆನ್ನು ವಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಜರ ಅಭರಣಗಳ ಕುಸುರಿ ಕಲೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ಚನ್ನಾಗಿ ಒಡಮೂಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ನೀವು ಇದು ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಯೇಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ.)
ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಮೈಸೂರಿನ ಉದ್ಯಾನವನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ನಂತರ ಲಾಲ್‌ಬಾಗಿಗೆ ತಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಮೈಸೂರಿನ ಒಡೆಯರ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ೨೩ನೇ ಮಹಾರಾಜರಾದ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧೮೬೩ ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೨ ರಂದು. ಅವರ ಅಜ್ಜ ಅಂದರೆ ತಾಯಿಯ ತಂದೆ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ತಮಗೆ ಗಂಡು ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಇವರನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಶರು ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಸಲ್ಲದ ಆರೋಪ ಮಾಡಿ ೧೮೩೧ ರಿಂದ ತಾವೇ ಮೈಸೂರಿನ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಮೇಲೆ ೧೮೬೮ ರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ನಿಧನದ ನಂತರವೂ ಬ್ರಿಟೀಶ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೆ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು. ೧೮೮೧ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಶ ಈಸ್ಟ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಒಡೆಯರಿಗೆ ಆಡಳಿತ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರು ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರಾದರು.ಕೇವಲ ೧೩ ವರ್ಷ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಚಾಮರಾಜರು ಅನೇಕ ಜನೋಪಯೋಗಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡರು.
೧. ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಕೊಡಲು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೋಜ್ಜೀವಿನಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
೨. ಕೈಗಾರಿಕರಣದ ಮಹತ್ವ ಅರಿತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದರಲ್ಲದೇ ಮೈಸೂರು ದಸರ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
೩. ರೈತರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು, ತಮ್ಮ ಆಸ್ಥಾನದ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಜೀವವಿಮೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ ಅದರ ಉಪಯೋಗವಾಗಿವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು.
೪. ೧೮೯೩ ರ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿಕ್ಯಾಗೊ ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.
೫. ೧೮೮೧ ರಲ್ಲಿಯೇ ಮೈಸೂರಿನ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಭೆ ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರವನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದರು.

ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒರಿಯಂಟಲ್ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಜ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಲೆ, ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಾಣಿಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಇವೆಲ್ಲವು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅರಮನೆ, ಊಟಿಯ ಫರ್ನ್‌ಹಿಲ್ ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೇ ಲಾಲ್‌ಬಾಗನ ಗಾಜಿನ ಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದವರೂ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರು.ಲಾಲ್‌ಬಾಗ್ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು, ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಈ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳ ನೆನೆಪಿಗೋಸ್ಕರವಾಗಿ ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್‌ನ್ನು ಚಾಮರಾಜ ಉದ್ಯಾನವನವೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಬ್ರಿಟೀಶ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕೊಡಲಿಚ್ಚಿಸಿದ ನಾವೆಲ್ಲ ಇನ್ನೂ ಅದನ್ನು ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ ? ಅಫ್‌ಕೋರ್ಸ್ ’ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್’ ಎನ್ನುವಾಗ ಅದು ಮಾರ್ಕ್ ಕಬ್ಬನ್ ಎಂಬ ಮಹಾನುಭಾವನ ನೆನಪಿಗೆ ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು ಎಂದೂ ನಮಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ!

ಒಳ್ಳೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಆರಾಧಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ, ವೀಣೆ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ, ಬಿಡಾರಂ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ, ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ, ವೀಣಾ ಪದ್ಮನಾಭಯ್ಯ ಮುಂತಾದವರಿಗೆಲ್ಲ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರು ಆಶ್ರಯವಿತ್ತಿದ್ದರು. ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ ಅವರು ೧೮೯೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೮ರಂದು ತಮ್ಮ ೩೧ ನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಡಿಫ್ತೇರಿಯಾ ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಕಲಕತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು.

ಉತ್ತರ ಪೂಜೆ: ಪೂಜಾರಿಗಳಿಗೆ ಒಂದೆರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿವೆ, ಯಾರಾದರೂ ಬಲ್ಲವರು ಉತ್ತರ ತಿಳಿಸಿದರೆ ಆಭಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತೇವೆ:

* ಲಾಲ್‌ಬಾಗಿನಲ್ಲಿನ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ ಮೂರ್ತಿಯ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಅವು ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಅದು ನಿಜವೇ ?

* ಕಲ್ಕತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಒಡೆಯರು ಮಣ್ಣಾದ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವಿದೆಯಂತೆ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆಯೇ ?

ಮಹಾರಾಜರ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂರ್ತಿ ಚಾಮರಾಜ ಉದ್ಯಾನವನ- ಅಂದರೆ ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ :

ಪ್ರೋ| ಕೆ.ಜಿ.ಕುಂದಣಗಾರರೆಂಬ ’ಕುಂದಣ’

2010-02-13T01:01:00.006+05:30

ಕಾವ ಗದುಗಿನ ವೀರನಾರಾಯಣನ ಬೀಡಾದ ಹಿಂದಿನ ಕೃತಪುರ- ಇಂದಿನ ಗದುಗಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಹಬ್ಬ - ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಮುಂದಿನ ವಾರ ಶುರುವಾಗಲಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ೧೯೬೧ನೇ ಇಸ್ವಿಯಲ್ಲಿ ೪೩ನೇ ಸಮ್ಮೇಳನ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಕನ್ನಡಮ್ಮನ ಪೂಜೆಯ ಹಿರಿಯಾಳಾಗಿದ್ದವರು ಶ್ರೀ ಕುಂದಣಗಾರರು. ಗದುಗಿನ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ, ಬನ್ನಿ ಕುಂದಣಗಾರರ ’ಮೂರ್ತಿ’ಪೂಜೆ ಮಾಡೋಣ.

ಶ್ರೀ ಕೆ.ಜಿ.ಕುಂದಣಗಾರರ ಈ ಮೂರ್ತಿ ಇರುವುದು ಧಾರವಾಡದ ವಿದ್ಯಾಭವನದ ಎದುರುಗಡೆ. ಈ ಮೂರ್ತಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದದ್ದು ೦೫-೦೯-೨೦೦೫ರಂದು:

ಕನ್ನಡದೊಂದಿಗೆ ಪಾಲಿ, ಮರಾಠಿ, ಅರ್ಧ-ಮಾಗಧಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲೂ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದ ಕುಂದಣಗಾರರ ಪೂರ್ತಿ ಹೆಸರು - ಕಲ್ಲಪ್ಪ ಗಿರಿಯಪ್ಪ ಕುಂದಣಗಾರ. ಇಂದಿನ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಕಾಕ್ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೌಜಲಿಗಿ ಕುಂದಣಗಾರರ ಹುಟ್ಟುರು. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಕ್ರಿಶ ೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಗಿರಿಯಪ್ಪ, ಮನೆತನದ ಕಸಬು ಪತ್ತಾರಿಕೆ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅವರು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಆಸರೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು.

ಕಷ್ಟ-ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಕೌಜಲಿಗಿ-ಬೆಳಗಾವಿ-ಧಾರವಾಡಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಸಿದ ಕುಂದಣಗಾರರು, ಉದ್ಯೋಗ ಪರ್ವವನ್ನು ಗೋಕಾಕಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಶುರುಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಎರಡು ವರುಷ ಕೆಲಸಮಾಡಿ, ಅದರ ನಂತರ ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ರಾಜಾರಾಮ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಎರಡು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ರಾಜಾರಾಮ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಕುಂದಣಗಾರರು, ಕೊಲ್ಹಾಪುರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ವಾಸ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಕಳೆದರು- ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಭಾಗದ ಶಾಸನಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆ, ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ಸುತ್ತ-ಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ, ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಗೆಗಿನ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೀಗೆ.
ಎಮ್‌ಈಎಸ್‌ನವರ ಗಲಾಟೆ ನೋಡುತ್ತಲೇ ಬೆಳೆದ ನಮ್ಮ ತಲೆಮಾರಿನವರಿಗೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಂದಣಗಾರರು ಶಾಸನ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದರೆ ಮರಾಠಿ ಶಾಸನಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಾ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಮೂಡುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಕನ್ನಡದ ರಾಜರು ಇಂದು ನಾವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಕರೆಯುವ ಬಹುತೇಕ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹುಸಮಯ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ದೊಡ್ಡದು. ಕುಂದಣಗಾರಂತವರು ಇಂತಹ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮಹದುಪಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕುಂದಣಗಾರರು ಹಲವು ಸೃಜನಶೀಲ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರೂ, ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಜಿನಸೇನಾಚಾರ್ಯನ ಪೂರ್ವಪುರಾಣ, ಕುಮದೇಂದು ರಾಮಾಯಾಣ, ಪಂಪನ ಆದಿಪುರಾಣ, ಕಲ್ಯಾಣಕೀರ್ತಿಯ ಚಿನ್ಮಯ ಚರಿತೆ, ಜ್ಞಾನಭಾಸ್ಕರ ಚರಿತೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಇತರ ಪಂಡಿತರೊಡನೆ ಕೂಡಿ ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹರಿಹರ ಕವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹರಿಹರದೇವ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಅದಲ್ಲದೇ ಹಲವು ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮರಾಠಿಗೆ ಅನುವಾದ, ’ವಾಗ್ಬೂಷಣ’ ಮತ್ತು ’ಜಿನಸಮಯ’ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದನೆ, ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ಐದು ದಶಕಗಳ ಕನ್ನಡ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಕುಂದಣಗಾರರಿಗೆ ನಮೋಃ.

ವಿಧಾನಸೌಧದ ಶಿಲ್ಪಿ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯ

2010-02-07T01:01:00.004+05:30

ಎಷ್ಟೊಂದು ಸರಕಾರಗಳು ಬಿದ್ದವೆ, ಎಷ್ಟೊಂದು ತಲೆಗಳು ಉರುಳಿವೆ, ಎಲ್ಲದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು ಆರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಘನ ಗಾಂಭೀರ್ಯದಿಂದ ನಿಂತು, ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಪ್ರತಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗೂ ಪರಮೋಚ್ಚ ಗುರಿಯಾಗಿರುವುದು ನಮ್ಮ ವಿಧಾನಸೌಧ. ಇಂತಹ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸೌಧದ ಬಗ್ಗೆ ಕನಸು ಕಂಡು ಅದನ್ನು ನೆನಸಾಗಿಸಿರುವುವವರು ಶ್ರೀ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರು. ಇದೇ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೦ರಂದು ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರ ಜನುಮದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತನ್ನಿಮ್ಮಿತ್ತವಾಗಿ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಪಶ್ಚಿಮಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡೋಣ ಬನ್ನಿ.

ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ೨೨-೦೬-೧೯೮೫ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಶ್ರೀ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಕ್ಕಪ್ಪನಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ. ಹುಟ್ಟಿದ ವರುಷ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೯೦೮. ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿ, ನಂತರ ಪೂನಾ ಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಎಲ್. ಎಲ್. ಬಿ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಕಾಲೇಜುದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ವಿವಿಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದ ಅವರು ಕೆಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ವಕೀಲಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿದರು.

ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಕ್ಕ ನಂತರ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಅದಾಗಲೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯರನ್ನು ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದೀಯ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ರಾಜ್ಯದ ಏಳಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ದುಡಿದರು.

ವಿಧಾನಸೌಧವನ್ನು ನಮಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಹನುಮಂತಯ್ಯರನ್ನು ನಾವಿಂದು ನೆನೆಸುತ್ತೇವಾದರೂ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯೂ ಕಮ್ಮಿಯದಲ್ಲ. ಭಾಷೆಯಾಧಾರಿತ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಧಾಯಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರ ಅದ್ವಿತೀಯ ಕೊಡುಗೆಯಾದ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ಆಸಕ್ತಿಕರ ವಿಷಯಗಳಿವೆ:
* ಒಂದು ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಒಮ್ಮೆ ರಶಿಯನ್ ನಿಯೋಗಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಸಂದರ್ಶಿಸುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಆ ನಿಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದವರು ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರನ್ನುನಿಮ್ಮ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಿಂಕೆಯೇ ಇಲ್ಲವಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದರಂತೆ. ಅದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರು ವಿಧಾನಸೌಧದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ದೇಸಿ ಸೊಗಡು ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರಂತೆ.

(ಅರ್ಧಶತಮಾನದ ನಂತರ ತಯಾರಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದವರು ದೇಸಿ ಸೊಗಡಿಗೆ ಬೋರ‍್ಡಿಂಗ್ ಪಾಸ್ ಕೊಟ್ಟು ದಾಟಹಾಕಿದ್ದು ಯಾಕೋ.. )

* ವಿಧಾನಸೌಧ ಅಕ್ಷರಷಃ ಕನ್ನಡನಾಡಿನದು - ಅದರ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಬಹುವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಶೃಂಗಾರಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದು ಮಾಗಡಿ ಪಿಂಕ್ ಮತ್ತು ತುರುವೆಕೆರೆ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್!!

* ವಿಧಾನಸೌಧದ ಕಟ್ಟಡಕಾಮಗಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಗಿದನಂತರ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು !

* ವಿಧಾನಸೌಧವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ನಾಲ್ಕುವರುಷ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚವಾದ ಹಣ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳು ಮಾತ್ರ!

ವರಕವಿ ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ.

2010-01-31T01:01:00.011+05:30

(ಮೂರ್ತಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳ : ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ವೃತ್ತ, ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನ್ಸೂರ ಕಲಾಭವನ ಆವರಣ, ಧಾರವಾಡ.)

ಇಂದು ಕವಿ ದಿನ, ವರಕವಿಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಅಂಬಿಕಾತನಯದತ್ತರೆಂಬ ದ. ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಜನುಮ ದಿನ. ಅವರ ಧಾರವಾಡದ ಆಡುಮಾತಿನ ಮೋಡಿ ಅಪೂರ್ವ. ಅವರ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ನಾದ ಮಾಧುರ್ಯ,ಲಯ ಚಾತುರ್ಯ ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ.

ಕುಣಿಯೋಣು ಬಾರ
ಕುಣಿಯೋಣು ಬಾರ
ತಾಳ್ಯಾಕ ತಂತ್ಯಾಕ
ರಾಗದ ಚಿಂತ್ಯಾಕ
ಹೆಜ್ಯಾಕ, ಗೆಜ್ಯಾಕ
ಕುಣಿಯೋಣು ಬಾರ

ಇದು ಅವರ ಕುಣಿಯೋಣು ಬಾರ ಕವನದ ಕೆಲ ಸಾಲುಗಳು.

ಪಾತರಗಿತ್ತಿ ಪಕ್ಕ
ನೋಡಿದೆನ ಪಕ್ಕ
ಹಸಿರು ಹಚ್ಚಿ ಚುಚ್ಚಿ
ಮೇಲಕರಿಸಿಣ ಹಚ್ಚಿ॒॒

ಇಂತಹ ಮಕ್ಕಳ ಕವನಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಬೇಂದ್ರೆ,

ರಸವೇ ಜನನ
ವಿರಸವೇ ಮರಣ
ಸಮರಸವೇ ಜೀವನ.

ಹೀಗೆ ಕೇವಲ ಆರು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಮಾಡಿ ದಾರ್ಶನಿಕತೆಯನ್ನು ಮೆರೆದವರು.

ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧೮೯೬ ರ ಜನೇವರಿ ೩೧ ರಂದು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ, ತಂದೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ಬೇಂದ್ರೆ ತಾಯಿಅಂಬಿಕೆ.ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಇಂದು ಕವಿದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಕವನಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಗರಿ, ಮೂರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಕಾಮಕಸ್ತೂರಿ, ಇದೋ ನಭೋವಾಣಿ ಗಂಗಾವತರಣ, ಅರಳು ಮರಳು, ನಾಕುತಂತಿ, ಮೇಘದೂತ. ಅವರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು ಹುಚ್ಚಾಟಗಳು, ಹೊಸ ಸಂಸಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಟಕಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಅವರು ಇಂಗ್ಲೀಷನಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿದ ಅರವಿಂದರ ಭಾರತೀಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ರಾನಡೆಯವರ ಉಪನಿಷದ್ರಹಸ್ಯಗಳೂ ಅಮೂಲ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳು.

ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ ಸನ್ಮಾನಗಳು:
೧೯೪೩-ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ
೧೯೫೮-ಅರಳು ಮರಳು ಕೃತಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
೧೯೭೪-ನಾಕುತಂತಿಗೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಮೈಸೂರು ವಿ ವಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿ ವಿ ಮತ್ತು ಕಾಶಿ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದವತಿಯಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್

ಇವರ ಕವನಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ’ಉತ್ತರದ್ರುವದಿಂ ದಕ್ಷಿಣ ದ್ರುವಕೂ’, ’ಮೂಡಲಮನೆಯ ಮುತ್ತಿನ ನೀರಿನ’ ಮುಂತಾದವು.

ದ ರಾ ಬೇಂದ್ರೆ ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕ ಕಂಡ ಅಪರೂಪದ ಕವಿ. ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಕಾವ್ಯಲೋಕದ ರಸಯಾತ್ರೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ಕವಿ, ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟ- ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳಿದ್ದರೂ ರಸಿಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾವ್ಯರಸದ ಸಿಹಿಯನ್ನು ಉಣಿಬಡಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಲೋಕದ ಗಾರುಡಿಗ ನಮ್ಮಿಂದ ಮರೆಯಾದದ್ದು ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೧ ರಂದು.

ಸ೦ಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ

2010-01-26T07:15:00.002+05:30

(ಮೂರ್ತಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳ : ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ)

ಇಂದು ನಮ್ಮ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣನ ಪುಣ್ಯದಿನವೂ ಹೌದು.

ಇಂದಿನ ಗೋಕಾಕು ತಾಲೂಕಿನ ಗಣೇಶವಾಡಿ ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ರಾಯಣ್ಣ, ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಬಲಗೈ ಬಂಟನೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ರ ವಿರುದ್ಧ ಕಿತ್ತೂರ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ದ೦ಗೆ ಎದ್ದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಐದು ಸಾವಿರ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ್ನೂ ೨೯ ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದ ಸ೦ಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಕೂಡ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದ. ಕಿತ್ತೂರು ಬ೦ಡಾಯ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ರಾಯಣ್ಣ ಬ೦ಧಿತನಾಗಿದ್ದ. ೧೮೨೬ ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬ೦ಧಿತರಿಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಕ್ಷಮೆ ನೀಡಿ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯೊ೦ದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗ ರಾಯಣ್ಣ ಕೂಡ ಹೊರಬ೦ದಿದ್ದ.

ಹೊರ ಬಂದ ರಾಯಣ್ಣ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ, ಬ್ರಿಟೀಷರವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಮಾದರಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದ. ಬ್ರಿಟೀಷರ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಯಣ್ಣನಿಗೆ ತನ್ನ ನಂಬಿಕಸ್ತರಿಂದಲೇ ಮೋಸವಾಯಿತು. ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಲಾವಣಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತೆ :
ಬರದರು ಗೋನಾಳ ಗೌಡಗ ತುರತಾ

ಪತ್ರ

ಹೀಗೆ ಮೋಸದಿಂದ ರಾಯಣ್ಣನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಅವನ ಮೇಲೆ ಮುಕದ್ದಮೆ ನಡೆಸಿದ ನಾಟಕಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ನಂದಗಡದಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಿದ್ದರು. ರಾಯಣ್ಣನ ಶವವನ್ನು ಹೂತ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಅಂದು ನೆಟ್ಟ ಆಲದ ಮರ ಇಂದೀಗೂ ನಂದಗಡದಲ್ಲಿದೆ.

ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಸ್ವಚ್ಚಂದವಾಗಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ನಾವು , ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾದ ರಾಯಣ್ಣನಂತವರನ್ನು ನೆನೆಯೋಣ..
ಜರೂರ ಮಾಡಿ ಬರಬೇಕು ಇವತ್ತ

ಓಡಿ ಹೋದ ಗೋನಾಳ ಗೌಡ ತುರ್ತಾ
ಪ್ರೀತಿಮಾಡ್ಯಾರ ಇಂಗ್ರೇಜವರ ಕೂತ

ರಾಯಗ ಹಿಡಿದುಕೊಡಬೇಕ ನಮಗ ತುರ್ತ
ಬೇಡಿದಷ್ಟು ಇನಾಮು ಕೊಡತೇವಂತಾರ

ಆಶಾಕ ಬಿದ್ದು ವಚನ ಕೊಟ್ಟು ಕೂತ
ಗುರುವಾರ ಬರ್ಯೋ ನೀವು ತುರುತಾ

ಮೋಸ ಮಾಡಿ ಅಂವಾ ಪಿತೂರಿಮಾಡಿ ಪತ್ರ ಬರೆದ
ಗುರುತ ಇಡಲಿಲ್ಲ ಕೆಳಗಿನ ಒಳಗಿನ ಮಾತ
ಇಸವಾಸಕಾಗಿ ರಾಯನ ಟವಳಿ ನಡೀತ ಆವತ್ತ

ಮುಜರೆ ಹೊಡದು ನಿಂತಾನ ಗೌಡನ ಎದರೀಗಿ ನಕ್ಕೋತ
ಪರಾಕ್ರಮ ಬಾಳ ಆತ! ಕಾಡೋ ವಿಧಿ ಬೆನ್ನ ಬಿತ್ತಾ!
ದುರಾದೃಷ್ಟ ಬಂದೂ ರಾಯಣ್ಣಗ ಒದಗಿತ್ತಾ

ಬೇಸ್ತವಾರ ದಿವಸ ಒಳ್ಳೇ ಆರತಾಸ ಹೊತ್ತ ಏರಿ !
ಒಳಗಿಂದೋಳಗ ತಾರಮಾಡಿ ಕಳಶ್ಯಾನ ದುಷ್ಟವಂತಾ
ಆಗ ಒಂಭೈನೂರ ಮಂದಿ ಬಂದ ಕೂತದ ಏಕಾಂತಾ!
ಭರ್ತಿ ಬಾರಾದ ವ್ಯಾಳೇಕ ಬಂದು ಕಾಳ ಒದಗಿತ್ತಾ!
ಜಳಕದ ನೆವ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಗೌಡ ಕರಕೊಂಡು ಹೋದನಪ್ಪಾ!
ವಡ್ಡರ ಎಂಕ್ಯಾ ಗಜವರ ಹೋದ್ರ ಬೈಲಕಡಿ ಬಂದಿತ್ತಾ!
ಬಿಚ್ಚುಗತ್ತಿ ಚನಬಸ್ಸೂ ಕೂಡಿ ಹೋಗ್ಯಾರಾವತ್ತಾ

ಭಾಂವಿಯೊಳಗ ಇಳಿದ ರಾಯ ಸಂಸೆ ಇಲ್ಲದೇ ನಿಂತನಪ್ಪ
ಸಿಳ್ಳಹೊಡದ ಗೌಡ ಹೋದನ ಗುಪ್ತಾ!
ಆಗ ಒಂಭೈನೂರು ಜನ ಬಂತು ಕೂಗ ಹೊಡಕೋತ
ರಾಯನ ಕೈಗೆ ಏನು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ನೋಡ್ಯಾನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಾ!
ಪಾವಟಿಗಿ ಕಲ್ಲ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡು ಖಬರ ಇಲ್ಲದ ಹೊಡದಾನಪ್ಪಾ!
ಮುವತ್ತ ಹೆಣಾ ಉಳ್ಯಾಡತಾವ ಭಾಂವಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಾ!
ಮೋಸ ಮಾಡಿ ರಾಯಾಗ ಹಿಡಿದಾರಪ್ಪ ಕಾಳ ಒದಗಿತ್ತಾ..

ವೀರಸಂನ್ಯಾಸಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು

2010-01-11T19:47:00.000+05:30

( ಮೂರ್ತಿಯ ಸ್ಥಳ: ರಾಮಕೃಷ್ಣ ವೃತ್ತ, ಬಸವನಗುಡಿ, ಬೆಂಗಳೂರು)

ವಿವೇಕಾನಂದರು ೧೮೬೩ ರಲ್ಲಿ ಕಲಕತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಿವೇಕಾನಂದರ ಪೂರ್ವಾಶ್ರಮದ ಹೆಸರು ನರೇಂದ್ರನಾಥ ದತ್ತ. ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮೇಲೆ ವಿವೇಕಾನಂದ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದರು.

ವಿವೇಕಾನಂದರನ್ನು ನಾವಿಂದು ವಿಶ್ವ-ಧರ್ಮ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಕೀರ್ತಿ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟದ್ದಕ್ಕೆ ನೆನೆಸುತ್ತೇವಾದರೂ, ತಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಿಶ್ವದ ಮಹಾನ್ ಪುರುಷರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಕಾಣಿಕೆಯೆಂದರೆ ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಕೇವಲ ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಉಚ್ಚ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟದ್ದು. ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ದೇವರಿದ್ದು ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರೆಂದಾದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಬರಬೇಕು ಎಂಬದು ವಿವೇಕಾನಂದರ ಪ್ರಶ್ನೆ. ’ಭಕ್ತನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಭೇದಗಳೂ ಮಾಯವಾಗಿ, ಉಳಿಯುವುದೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯದ ಮತ್ತು ಕೆಳತುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಜನರ ಬಗೆಗೆ ಸಂತಾಪ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸದೃಢ ನಿಶ್ಚಯ’ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ಸಂದೇಶ.

ವಿವೇಕಾನಂದರ ವಿಶ್ವ-ಧರ್ಮಗಳ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿಯ ಭಾಷಣದ ಮೊದಲ ವಾಕ್ಯವಾಗಿದ್ದ "ಅಮೆರಿಕದ ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರೇ" ಎಂಬ ವಾಕ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದಂತೂ ಒಂದು ಕ್ಲಿಷೇಯೇ ಆಗಿದೆ. ವಿಶ್ವ-ಧರ್ಮಗಳ ಸಂಸತ್ತಿನ ನಂತರವೂ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ತತ್ವ ಸೇವೆ ನಡದೇ ಇತ್ತು - ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೂ, ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದು ತತ್ವ ಬೋಧನೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ನಂತರ ತನ್ನ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಗದ ಸೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಎಂಬ ತತ್ತ್ವವನೂ ನಂಬಿ ನಡೆಯುವ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಈಗ ಭಾರತದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೆಸರು ಮಾಡಿರುವ ಮತ್ತು ಗೌರವಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ವಿವೇಕಾನಂದರು ಯುವಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ನೈತಿಕ ಆದರ್ಶದ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿ, ಯುವಕರ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬವಾದ ಇಂದು ಯುವದಿನವೆಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಒಂದು ತರಲೇ ಪ್ರಶ್ನೆ: ವಿವೇಕಾನಂದರ ಪ್ರತೀ ಮೂರ್ತಿಯೂ ಬಲಗಾಲನ್ನು ತುಸು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವಂತೆಯೇ ಕೆತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ, ಯಾಕೆ ? ಪ್ರತಿ ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲೂ ವಿವೇಕಾನಂದರು ’ನಡೆ ಮುಂದೆ, ನಡೆ ಮುಂದೆ, ನುಗ್ಗಿ ನಡೆ ಮುಂದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರಾ ?

ವೀರಸಂನ್ಯಾಸಿಯ ಪುತ್ಥಳಿಗಳು ನಾಡಿನ ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿಯ ಮೂರ್ತಿಯ ಫೋಟೋ ಇಲ್ಲಿದೆ:

ಕನ್ನಡದ ಕಣ್ವ ಬಿಎಂಶ್ರೀ

2010-01-03T11:09:00.003+05:30

(ಮೂರ್ತಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳ: ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜು ವೃತ್ತ, ಬಸವನಗುಡಿ, ಬೆಂಗಳೂರು)

ಶ್ರೀಯವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು, ೧೮೮೧ ನೆ ಇಸವಿಯ ಜನೇವರಿ ಮೂರರಂದು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಗಮಂಡಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಂಪಿಗೆ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ. ಹೌದು ಇಂದು ಅವರ ಜನುಮದಿನ. ಅವರ ತಂದೆ ಮೈಲಾರಯ್ಯನವರು, ತಾಯಿ ಭಾಗೀರಥಮ್ಮ. ಶ್ರೀಯವರು ಬಾಲ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಬಿ. ಎ. ಡಿಗ್ರಿಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ, ಎಮ್. ಎ. ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ೨೫ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಅವರಿಗೆ ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ವರ್ಗವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಮೈಸೂರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವಿಭಾಗದ ಗೌರವ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಕೆ.ಇ. ಬೋರ್ಡ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಸೇರಿದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯತನಕ ಅಲ್ಲೇ ಸೇವಾನಿರತರಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿಧನರಾದರು.

ಸುಮಾರು ೭ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಕನ್ನಡದ ಸ್ಥಿತಿ ಬಹಳ ಶೋಚನೀಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದ ಶ್ರೀಯವರು, ಇದನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮನಗಂಡು, ಕನ್ನಡದ ಏಳಿಗೆಗೆ ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ದುಡಿದು ಸಹಸ್ರಾರು ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾಡಿ ’ಕನ್ನಡದ ಕಣ್ವ’ರೆಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ ಇದೆ. ಅಂದಿನದು ವಿದ್ವಾಂಸ ಶಿಖಾಮಣಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ. ಛಂದಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯ ರಚನೆಯ ಪ್ರಾಕಾರಗಳು, ಬಹಳ ಮಡಿವಂತಿಕೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸುವವರಿಗೆ, ನವ ಯುವಕರಿಗೆ ಅದು ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಡಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಯವರು ಸರಳ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಹೃದಯವನ್ನು ತಟ್ಟುವ, ಮೀಟುವ ಕಾವ್ಯರಚನೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸಮಾರ್ಗ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟದ್ದು ಶ್ರೀಯವರ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ. ಕನ್ನಡದ ಏಳಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರೀಯವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಮಹತ್ವ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.

ಅಂದ ಹಾಗೆ ಶ್ರೀಯವರ ಇನ್ನೊಂದು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ ಅವರ ಶಿಷ್ಯಕೋಟಿ - ಸರ್ವಶ್ರೀ ಕುವೆಂಪು, ಮಾಸ್ತಿ, ಎಸ್.ವಿ.ರಂಗಣ್ಣನವರು, ತೀ ನಂ ಶ್ರೀ, ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ. ಡಿ. ಎಲ್. ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್, ಎ. ಎನ್. ಮೂರ್ತಿರಾಯರು, ಎಲ್.ಎಸ್. ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರು ಮುಂತಾದವರು.

ಶ್ರೀಯವರ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂರ್ತಿ ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ, ನರಸಿಂಹರಾಜ ಕಾಲೋನಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ:

ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು

2009-12-29T14:30:00.007+05:30

(ಮೂರ್ತಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳ: ಕುವೆಂಪು ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ, ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಸಂಘದ ಆವರಣ, ಕೆಆರ್ ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು)

೧೯೦೪, ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ದಿನ ಕುಪ್ಪಳಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪಗೌಡ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ (ಕೆ. ವಿ. ಪುಟ್ಟಪ್ಪ - ಕುವೆಂಪು) ಜನಿಸಿದರು. ಅಂದರೆ, ಇಂದಿಗೆ (೨೯-೧೨-೨೦೦೯) ನೂರಾ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ. ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಕುಗ್ರಾಮವಾದ ಹಿರಿಕೊಡಿಗೆ- ಅದು ಅವರ ತಾಯಿಯ ತವರು. ಇಂತಹ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕವಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಇತಿಹಾಸ.

ಕುವೆಂಪುರವರು ಬರವಣಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವನಗಳಿಂದ. ೧೯೨೪ನೆಯ ಜುಲೈ ೨ ನೆಯ ತಾರೀಖು ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರು ಐರಿಷ್ ಕವಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಕಸಿನ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕವನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೇಳುವಂತೆ ಕೇಳಿದರು. ಕಸಿನ್ಸ್‌ರು ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರ ಕವನಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಮತ್ತೆ ತಲೆಯೆತ್ತಿ, ಸ್ವದೇಶೀ ಚಳವಳಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಖಾದಿ ತೊಟ್ಟು ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಪುಟ್ಟಪ್ಪನವರನ್ನು ಆಪಾದಮಸ್ತಕ ನೋಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಮಾತಲ್ಲೇ ಓದೋಣ:

“ಕಸಿನ್ಸ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸಮಾಧಾನದ ಧ್ವನಿಯಿಂದಲೆ ಮಾತನಾಡಿದರು: ಏನಿದೆಲ್ಲ ಕಗ್ಗ ? ನಿಮ್ಮ ಮೈಮೇಲೆ ನೋಡಿದರೆ ತಲೆಯಿಂದ ಕಾಲಿನವರೆಗೂ ಸ್ವದೇಶೀ ವಸ್ತುಗಳೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇದು ಮಾತ್ರ ಸ್ವದೇಶಿಯಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಬರೆದಿದ್ದೀರಾ?” “ಅವರ ಆ ಧ್ವನಿಗೂ ಭಂಗಿಗೂ ನನಗಾಗಲೆ ಮುನಿಸು ಬರತೊಡಗಿತ್ತು. ನನ್ನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವನಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ನನ್ನ ಭಾರತೀಯ ಮಿತ್ರರೂ ಅಧ್ಯಾಪಕರೂ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಂತೆ, ಅವರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಆಸೆಪಟ್ಟಿದ್ದ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ತೇಜೋವಧೆಯಾದಂತಾಗಿ ನಿರಾಶೆಯಾಯಿತು. ನಾನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಆಗಲೆ ‘ಅಮಲನ ಕಥೆ’ಯನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಒಂದೆರಡು ಕವನ ಬರೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದೆನಾದರೂ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಮರೆತವನಂತೆ ಉತ್ತರಿಸಿದೆ: “ಇಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ, ಉದಾತ್ತ ಭಾವಗಳನ್ನು ಉನ್ನತ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಭಾಷೆಯ ಮಟ್ಟ ಬಹಳ ಕೀಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಛಂದಸ್ಸು ಹಳೆಯ ಕಂದಾಚಾರದ ಛಂದಸ್ಸು, ವೃತ್ತ, ಕಂದ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿರುವ ಛಂದೋ ವೈವಿಧ್ಯ ಇಲ್ಲವೆ ಇಲ್ಲ.”

“ಈಗ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಅವಿವೇಕವಾಗಿಯೂ ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿಯೂ ಧೂರ್ತವಾಗಿಯೂ ತೋರುವ ನನ್ನ ಆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಪರಿಣತ ಮನಸ್ಸಿನವರೂ ಅನುಭವಶಾಲಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಅವರು ಸೌಮ್ಯ ಸಾಂತ್ವನಕರ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಹೇಳಿದರು: “ಹಾಗೆಲ್ಲ ಯಾವ ಭಾಷೆಯೂ ತನಗೆ ತಾನೆ ಅಸಮರ್ಥವಲ್ಲ. ಸಮರ್ಥನೊಬ್ಬನು ಬರುವತನಕ ಮಾತ್ರ ಅದು ಅಸಮರ್ಥವೆಂಬಂತೆ ತೋರಬಹುದು, ಅಸಮರ್ಥರಿಗೆ. ಸಮರ್ಥನು ಬಂದೊಡನೆ ಅವನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅದು ಎಂತಹ ಅದ್ಭುತವನ್ನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲದು. ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ ಕೂಡ ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಅದೂ ಇತ್ತು. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೂರರು ಬಂದು ಹೊಸ ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. ಹೊಸ ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನವೂ ಬಂದಿತು! ಹಾಗೆಯೇ ನೀವೂ ಹೊಸ ಹೊಸ ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ಹೊಸ ಹೊಸ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಬೇಕು. ನೀವು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ತೋರಿ ಬಂದರೆ ನಾವು ಅದನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ, ರವೀಂದ್ರರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇಂಗ್ಲೀಷಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿರುವಂತೆ. ನೀವು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಸೃಜನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಲಾರಿರಿ. ಅದು ನಿಮಗೆ ಪರಭಾಷೆ. ಹುಟ್ಟಿನೊಡನೆ ಬಂದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತಮ ಸೃಜನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಬಲ್ಲದು. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಂತೂ ಉತ್ತಮ ಸೃಜನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಯಾರಿಗೂ ಪರಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಓದುವ ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ, ಅದೆಂತಹ ನಗೆಪಾಟಲ ಸೃಷ್ಟಿ ಎಂಬುದು.” ಎಂದು ವಿವೇಕದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟರು. ಕಸಿನ್ಸ್ ಅವರ ಹಿತವಚನ ಮೇಲೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗಿದ್ದರೂ ಸುದೈವದಿಂದ ನನ್ನ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆ ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತ್ತೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ ವಾಗ್ದೇವಿಯ ಕೃಪೆಯೂ ಆ ಸುಸಂಧಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕಂದನನ್ನು ತನ್ನ ಹಾಲೆದೆಗೆ ಎಳೆದುಕೊಂಡಳು!”

ಅಂದು ಆ ಐರಿಶ್ ಕವಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಮಗೂ ಒಂದು ಪಾಠವಿದೆಯಲ್ಲವೇ ? ಕುವೆಂಪುರಿಗೆ ಎಂಟು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮನವರಿಕೆಯಾದ ಸತ್ಯ, ನಮಗೆ ಇನ್ನಾದರೂ ಅರ್ಥವಾದೀತೆ ?

ಕುವೆಂಪುರವರ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂರ್ತಿ ಲಾಲ್ಬಾಗ್ ಉದ್ಯಾನವನದ ಪಶ್ಚಿಮ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಹತ್ತಿರವಿದೆ:

(೦೭/೦೨/೨೦೧೦ ರಂದು ಸೇರಿಸಿದ್ದು)
ಕುವೆಂಪುರವರ ಮತ್ತೂ ಒಂದು ಮೂರ್ತಿ ಜಯನಗರದಲ್ಲಿದೆ:


ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಕುವೆಂಪು ಮೂರ್ತಿ

ನಾಂದಿ..

2009-12-26T22:17:00.000+05:30

ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಸುದ್ದಿ ಓದಿ-ಓದಿ ಬೇಜಾರಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ.

ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರು ಲೋಕದ ಮೂರ್ತಿಯೋ, ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದ ಮೂರ್ತಿಯೋ ಏನಾದರೊಂದು ವಿಪರೀತ ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಡುವುದು, ಅವರ ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪಿನ ಜನ ಅವರನ್ನು ಹಿಗ್ಗಾಮುಗ್ಗಿಯಾಗಿ ಟೀಕಿಸುವುದು. ಅದರಿಂದ ಕೆರಳಿದ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಿರೋಧಿಗಳು ಟೀಕಿಸುವುದು, ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮನಸಿಗೆ ಕಿರಿಕಿರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನೇನು ಇಬ್ಬರು ಮೂರ್ತಿಗಳು ಆಲ್ ಮೋಸ್ಟ್ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿ, ನಾವು ಸಮಾಧಾನದಿಂದಿರಬೇಕು ಎನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಸರ್ವಜ್ಞ-ತಿರುಕ್ಕೊಳೋರ್ ( ಐ ಮೀನ್ ತಿರುವಳ್ಳರ್) ಮೂರ್ತಿ ವಿವಾದ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಸಿಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಆ ವಿವಾದ ತಣ್ಣಗಾದ ಬಳಿಕ ಸರ್ವಜ್ಞ ’ಬಡವ ನೀ ಮಡಗಿದಂಗಿರು’ ಎಂಬಂತೆ ಚೆನ್ನೈಯಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದರೂ, ತಿರುವಳ್ಳರದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲೂ ನನ್ನ ಮೂರ್ತಿ ಇರಲಿ ಎಂಬ ತಕರಾರಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಬಂತು.

ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು ನಡೆದಿದ್ದಾಗ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ’ಮಾಯೆ’ ಮೂರ್ತಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಎಲ್ಲ ಪಾರ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕರಿಸುವ ಸುದ್ದಿಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ.

ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಕಿರಿಕಿರಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದರೂ, ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಕೆಲ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾಧನೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲೇರಿ ಮುಂದಿನ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ದಾರಿ ದೀಪವಾಗಬಲ್ಲ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯ ಚೇತನಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಅಂತಹ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ನೆನೆಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದರಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಡೆಯುವುದು, ಆ ಚೇತನಗಳಿಗೆ ನಾವು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾದ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ. ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರಕ್ಕೊಂದರಂತೆ ನಾಡಿನ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಿರಿಯ ಚೇತನದ ಮೂರ್ತಿಯ ಫೋಟೊದೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಕಿರು ಪರಿಚಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ತಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಅನಿಸಿಕೆ ನಮ್ಮದು.

ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ’ಮೂರ್ತಿ’ಪೂಜೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲ ಮಾತುಗಳು:

ನಾವು ವೃತ್ತಿಪರ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಫೋಟೋಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ಷಮೆಯಿರಲಿ..
ನಾವು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಸಾಕಷ್ಟು ಎಚ್ಚರವಹಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೂ ತಪ್ಪುಗಳು ನುಸುಳಿರುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ಅಂತಹ ತಪ್ಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದರೆ, ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ-ಬೇರೆ ಜನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ನಾವಿಲ್ಲಿ ಸಿನಿಕರಾಗದೇ ’ಹಂಸ ಕ್ಷೀರ ನ್ಯಾಯ’ ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನ ಹರಿಸೋಣ.
ನಮ್ಮ ಜನ್ಮಭೂಮಿ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ಮಭೂಮಿ ಬೆಂಗಳೂರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಎರಡು ಜಾಗಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೆಲ್ಲ ಉಳಿದ ಜಾಗೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೂ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ.

-ಪೂಜಾರಿಗಳು